danh bạ
danh bạ
Trang chủ >> Đoàn TNCS BRVT >> Lịch sử Đoàn Thanh niên tỉnh
LỊCH SỬ ĐOÀN TNCS HCM VÀ PHONG TRÀO THANH NIÊN TỈNH BÀ RỊA – VŨNG TÀU (1930 – 2000)

Thứ 5, 23/08/2012

 Với 2047,66 km2, BR-VT có diện tích tương đương thành phố Hồ Chí Minh, bằng một phần ba tỉnh Đồng Nai và chiếm 0,6% diện tích của cả nước. Bên cạnh đó, BR-VT còn quản lý hơn 100.000 km2 thềm lục địa Nam biển Đông, có tiềm năng to lớn về kinh tế, có nguồn tài nguyên dầu khí và một ngư trường rộng lớn.

 

BR-VT nằm trong khu vực chuyển tiếp giữa cao nguyên và vùng đồng bằng Nam Trung bộ với vùng châu thổ đồng bằng sông Cửu Long, nên địa hình có xu hướng thấp dần theo đà chuyển tiếp từ Bắc xuống Nam và hình thành ba dạng địa hình rõ rệt: vùng đồi núi thấp, bậc thềm phù sa cổ và vùng đồng bằng ven biển, với độ chênh lệch không lớn, từ 300 đến 50 mét so với mặt nước biển. Riêng Côn Đảo, một địa danh nằm cách xa đất liền 97 hải lý, đồi núi chiếm tới 80% diện tích, trong đó núi An Hải cao nhất là 577 mét. Rừng quốc gia Côn Đảo là một trong hai khu rừng quốc gia của tỉnh (cùng với Bình Châu-Phước Bửu, Xuyên Mộc), nằm trong khu bảo tồn thiên nhiên với nhiều loài động, thực vật quý hiếm và cũng là nơi bảo tồn nhiều di vật văn hoá cổ. Những ngọn núi Minh Đạm, Kỳ Vân, Núi Lớn, Núi Nhỏ, Núi Nứa xen giữa những miền đất bằng phẳng, án ngữ ven bờ biển tạo nên cảnh quan thiên nhiên hấp dẫn, kỳ thú, đồng thời tạo nên địa thế chiến lược quan trọng. Đó không chỉ là địa bàn sinh trưởng của rừng cây ngập mặn, mà còn tạo thế cân bằng sinh thái, làm cho miền đất này giữ được vẻ nguyên sinh, huyền diệu.

Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, rừng núi của Bà Rịa-Vũng Tàu là những căn cứ địa vững chắc của các lực lượng cách mạng. Trong đó có chiến khu Rừng Sác nổi tiếng, là địa bàn hoạt động của lực lượng vũ trang địa phương, đặc công thủy của tỉnh và của Miền; là căn cứ bàn đạp quan trọng để tiến công vào những vị trí đóng quân, chiếm giữ địa bàn của địch trong thị xã, thị trấn. Vùng thượng lưu sông Ray là những căn cứ đóng quân và hậu cần quan trọng của cách mạng. Cửa biển Lộc An phía hạ lưu có Rừng Sác dày che phủ tiếp giáp với những cánh rừng già bạt ngàn Phước Bửu, Xuyên Mộc là nơi từng được chọn làm bến bãi tiếp nhận vũ khí chi viện bằng đường biển từ miền Bắc vào miền Đông Nam bộ và khu VI thời kỳ kháng chiến chống Mỹ.

2. Những thế hệ thanh niên Bà Rịa-Vũng Tàu trong tiến trình chinh phục một miền đất trẻ.

 

Người dân địa phương BR-VT có một cách giải thích về nguồn gốc địa danh Bà Rịa khá thú vị, gắn với quá trình khai khẩn vùng đất duyên hải đầy tiềm năng, nhưng cũng không ít chướng khí khắc nghiệt. Đó là việc gia đình một cô gái có tên Rịa ở độ tuổi 15, từ Bình Định đến vùng đất Mô Xoài (thuộc xã Long Phước ngày nay) lập nghiệp.

Lịch sử dân tộc Việt Nam đã chứng kiến việc khai sinh cho nền độc lập của nước nhà, do những người phụ nữ như hai chị em Trưng Trắc, Trưng Nhị. Nhưng với việc khai hoang mở đất có lẽ chỉ có ở BR-VT công đầu mới thuộc về một cô gái ở độ tuổi 15 được cả triều đình phong kiến tôn vinh.

 

Đêm 09/02/1859 hạm đội 12 chiến thuyền Pháp tấn công vào pháo đài Phước Thắng, cửa Cần Giờ báo hiệu một sự xâm lăng vào vùng đất màu mở…

 

Các thế hệ trẻ BR-VT đã liên tiếp đứng lên đoàn kết một lòng cùng chống Pháp. Vốn là một khu vực có nhiều ưu thế về địa hình trong tiến công và phòng thủ, nhiều cánh nghĩa quân đã chọn BR-VT để lập căn cứ, chuẩn bị cho cuộc chiến lâu dài. Năm 1862, khi nghĩa quân Trương Công Định tìm đến miền đất BR-VT, thanh niên và nhân dân nhiều địa phương, nhất là các làng Long Xuyên, Long Kiên, Long Lập, Long Nhung (lúc này thuộc tổng An Phú Hạ) đã tích cực ủng hộ nghĩa quân cả về sức người và sức của. Nhiều thanh niên trai tráng đã tìm đến gia nhập nghĩa quân để được trực tiếp đánh Pháp.

 

Tiếp đó, tri phủ Nguyễn Thành Ý khởi xướng phong trào kháng chiến chống Pháp được thanh niên BR-VT hưởng ứng tích cực. Mặc dù không thành công, nhưng các phong trào yêu nước chống Pháp cuối thế kỷ XIX của nhân dân BR-VT đã thật sự uy hiếp tinh thần xâm lược của thực dân Pháp.

 

Sau những trận đánh vang dội ngay khi quân Pháp mới đặt chân đến BR-VT, đến đầu thế kỷ XX, phong trào chống thực dân Pháp xâm lược ở Nam bộ, cũng như ở BR-VT bắt đầu đi vào chiều sâu để bảo toàn lực lượng nhằm tìm kiếm chiến lược, chờ thời cơ cách mạng.

 

Các thế hệ thanh niên BR-VT đã đi qua những năm tháng hào hùng, góp phần làm nên lịch sử hôm qua và tuổi trẻ ngày nay đang vững vàng bước vào thiên niên kỷ mới, trong xu thế hoà nhập với nền văn minh nhân loại, với một bản lĩnh nhập cuộc, trên cơ sở lấy đạo đức, trí tuệ, kiến thức làm chuẩn mực đánh giá con người hiện đại, nhân cách hiện đại, trong một xã hội tri thức đang mở rộng cánh cửa cho những sáng tạo và khám phá không ngừng. Thế hệ ấy sẽ làm nên một BR-VT vững về chính trị, giàu về kinh tế, mạnh về an ninh quốc phòng, cùng cả nước thực hiện sự nghiệp mà Đảng và Bác Hồ đã lựa chọn, đó là vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.

 

 

Chương II: Một lòng theo Đảng, cùng nhân dân đứng lên

làm nên cách mạng tháng 8-1945 lịch sử (thời kỳ 1925-1945).

 

          1. Lớp thanh niên đầu tiên của BR-VT được giác ngộ đứng lên theo Đảng làm cách mạng.

Những năm đầu của thế kỷ XX, khi thực dân Pháp xâm lược đã đặt được ách đô hộ lên cổ nhân dân ta, chúng ra sức mở mang, khai thác thuộc địa, cũng là thời kỳ phong trào yêu nước, cách mạng của nhân dân Việt Nam phát triển mạnh mẽ. Đặc biệt, sau khi tìm được con đường cứu nước, cứu dân đúng đắn, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập ra Việt Nam Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội, trực tiếp mở các lớp huấn luyện tại Quãng Châu (Trung Quốc) để đào tạo đội ngũ cán bộ cốt cán cho phong trào cách mạng ở trong nước đang không ngừng phát triển đi vào chiều sâu. Quá trình vận động cách mạng ở Việt Nam, dưới ánh sáng của chủ nghĩa Mác-Lênin, đặc biệt trong những năm 1928-1929, đã dẫn đến việc thành lập tổ chức của những người Cộng sản Việt Nam, ngày 3/2/1930. Ngay trong hội nghị hợp nhất thành lập Đảng, công tác vận động thanh niên đã được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc và các đại biểu đặc biệt quan tâm. Trong Điều lệ vắn tắt của Đảng đã ghi rõ: “Người dưới 21 tuổi phải vào Thanh niên Cộng sản Đoàn”. Hội nghị cũng đã thông qua điều lệ của tổ chức Đoàn và chỉ rõ Ban chấp hành Trung ương Đảng, ngoài công tác hàng ngày cần phải tổ chức ngay “Đoàn Thanh niên Cộng sản”.

 

Ở BR-VT, phần lớn người dân luôn sống trong môi trường lao động cực nhọc, bị chèn ép, bị khinh rẽ, nên sẵn sàng có ý thức vùng dậy, đặc biệt tầng lớp thanh niên, vốn chiếm số đông trong đội ngũ những người lao động, luôn sẵn sàng xả thân vì nghĩa lớn. Nhưng do vị trí địa lý cách biệt, nên để chuyển tải những tư tưởng cách mạng của Đảng đến Vũng Tàu gặp nhiều khó khăn. Từ khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời (1930) đến trước khi cách mạng tháng Tám 1945 thành công, tuổi trẻ Bà Rịa-Vũng Tàu ít có cơ hội được tiếp cận với Đảng, với cách mạng. Tuy nhiên cũng có những thanh niên sớm được giác ngộ, sớm tìm được con đường đến với cách mạng, với Đảng, như Dương Bạch Mai quê ở xã Long Mỹ, huyện Long Đất…

 

Ngày 26/3/1930, chuyến tàu Claude Chape, chở 200 tù chính trị, trong đó có 40 đảng viên cộng sản từ Hải Phòng đến và dừng chân tại cảng Rạch Dừa. Khi chuyển tàu để chuẩn bị cùng đưa tù nhân ra Côn Đảo, các chiến sĩ cộng sản bất ngờ phất cao lá cờ đỏ búa liềm và hô to những khẩu hiệu cách mạng:

-         Công nông binh đoàn kết lại!

-         Phản đối bắn giết, tù đày!

-         Đả đảo đế quốc chủ nghĩa Pháp và phong kiến địa chủ!

-         Đảng Cộng sản Việt Nam muôn năm!

-         Cách mạng Đông Dương thành công muôn năm!

 

Lần đầu tiên nhiều thanh niên Vũng Tàu được nhìn thấy lá cờ đỏ búa liềm, được chứng kiến khí phách hiên ngang, bất khuất của những người cộng sản, cùng những khẩu hiệu cách mạng đặt ra những vấn đề hết sức mới mẻ, nhưng lại nói đúng nhiều điều mong ước sâu xa của các tầng lớp thanh niên yêu nước muốn được thay đổi đời sống chính trị. Hình ảnh những đoàn tù chính trị chân bị xiềng, tay bị xích, đầu trần, chân đất dưới những ngọn roi ác hiểm của bọn cai ngục đã gieo vào lòng người dân, đặc biệt tầng lớp thanh niên Bà Rịa-Vũng Tàu hình ảnh một dân tộc đau thương nhưng có ý chí bất khuất, sẵn sàng vùng dậy cho một cuộc đổi đời thật sự.

Tháng 2-1934, chi bộ Đảng Cộng sản Đông Dương đầu tiên của BR-VT được thành lập tại nhà ông Trần Bá Thiên ở Phước Hải, do đồng chí Trần Văn Cừ làm bí thư (có 03 đảng viên là Trần Văn Cừ, Hồ Tri Tân và Nguyễn Văn Long).

Với 3 đảng viên, chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên của BR-VT đã tích cực hoạt động, từng bước tuyên truyền ảnh hưởng của chủ nghĩa Mác-Lênin, bí mật giác ngộ nhiều quần chúng cách mạng, nhất là tầng lớp thanh niên tại địa phương nhằm chuẩn bị lực lượng cách mạng cho Đảng để sẳn sàng nhận nhiệm vụ.

 

Năm 1936, Đảng ta chủ trương tranh thủ thời cơ thuận lợi, chuyển hình thức hoạt động từ bí mật sang công khai, bán hợp pháp và hợp pháp, nhằm tập hợp, tổ chức quần chúng đấu tranh đòi các quyền dân sinh, dân chủ, chống lại chế độ cai trị hà khắc của chủ nghĩa thực dân Pháp và bè lũ tay sai phản động. Trong đó Đảng ta đặc biệt coi trọng công tác vận động thanh niên. Ở BR-VT vẫn chưa phát triển được tổ chức Đoàn thanh niên, chưa có đoàn viên thanh niên cộng sản, nhưng những cuộc vận động cách mạng do Đảng lãnh đạo, trong đó đáng chú ý là cuộc vận động Đông Dương Đại hội được khởi xướng từ Sài Gòn giữa năm 1936, Hồ Tri Tân đã cùng các đồng chí của mình thành lập uỷ ban hành động tại Phước Hải với tên gọi công khai “Uỷ ban hành động Long Phước”, với ý nghĩa là một tổ chức đại diện cho các làng khởi đầu bằng chữ Long và chữ Phước. Tiếp đó uỷ ban hành động ở các huyện cũng lần lượt được thành lập. Uỷ ban hành động Long Điền có Nguyễn Văn Phải, Nguyễn Văn Lê … uỷ ban hành động Đất Đỏ có Võ Văn Thiết, Lê Công Cẩn, Đỗ Văn Nhàn (Bảy Nhàn)… Các uỷ ban hành động bên cạnh việc tập hợp nguyện vọng của các tầng lớp nhân dân, còn tích cực vận động, tổ chức nhân dân đấu tranh đòi các quyền dân sinh, dân chủ, đòi giảm thuế, trước hết là thuế thân, thuế muối.

Năm 1939, tình hình thế giới có những chuyển biến phức tạp, lò lửa chiến tranh thế giới sắp bùng phát. Bọn phản động thuộc địa tăng cường khủng bố phong trào cách mạng  của nhân dân ta. Chúng tăng thuế, bắt dân chúng đi làm xâu, bắt thanh niên vào lính (lính tập) đưa sang chính quốc làm bia đỡ đạn… đã bị nhân dân và thanh niên BR-VT chống lại dưới nhiều hình thức. Ở vùng Long Điền, Đất Đỏ phong trào phát triển khá mạnh. Nhiều thanh niên đã tìm cách trốn vào rừng, không chịu đi khám sức khoẻ, thậm chí có nhiều người đã uống mực tàu (loại mực người Trung Quốc thường sử dụng để viết chữ Hán) làm vòm họng bị đen, có người tự thương, chặt đứt ngón tay trỏ, ngón chân cái … để không bị bắt lính.

 

Chiến tranh thế giới lần thứ hai bùng nổ. Thực dân Pháp ở Đông Dương thi hành chính sách kinh tế thời chiến. Một mặt chúng ra sức vơ vét sức người, sức của phục vụ cho chiến tranh đế quốc. Mặt khác chúng thẳng tay đàn áp phong trào cách mạng của nhân dân.

Ngày 22-6-1940, nước Pháp bại trận. Phát xít Nhật lợi dụng thời cơ, nhảy vào Đông Dương, khiến cho nhân dân ta phải gánh chịu “một cổ hai tròng”: thực dân Pháp ra sức vơ vét lương thực, thực phẩm, bắt lính; phát xít Nhật tàn bạo tranh giành ảnh hưởng với Pháp, thôn tính Việt Nam.

Cuộc khởi nghĩa Nam kỳ không nổ ra ở Bà Rịa – Vũng Tàu, nhưng trong cuộc khủng bố trắng, thực dân Pháp vẫn thẳng tay đàn áp, bắt và đày đi căng Tà Lài, Bà Rá, Côn Đảo… nhiều cán bộ, đảng viên trung kiên. Phong trào cách mạng ở BR-VT đứng trước những thử thách sống còn.

 

Tuy vậy, những cuộc đấu tranh vẫn diễn ra ngày càng thổi bùng lên ngọn lửa cách mạng trong các tầng lớp nhân dân, để khi thời cơ đến làm bật dậy cả một phong trào rộng lớn, nhấn chìm ách thống trị của thực dân, giành lại nền độc lập cho dân tộc.

 

 2. Cùng nhân dân đứng lên giành chính quyền trong cách mạng tháng 8-1945.   

 

Năm 1941, tình hình cách mạng trong nước có nhiều chuyển biến quan trọng. Sau 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước (ngày 05/6/1911 Bác ra đi từ bến cảng Nhà Rồng), mùa xuân năm 1941, Nguyễn Ái Quốc trở về nước, trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng. Hội nghị lần thứ 8, Ban chấp hành Trung ương Đảng do Người triệu tập và chủ trì tại Pắc Pó (Cao Bằng) đã khẳng định nhiệm vụ cấp bách trước mắt của cách mạng Việt Nam lúc này là giải phóng dân tộc: “Trong lúc này nếu không giải quyết được vấn đề dân tộc giải phóng, không đòi được độc lập, tự do cho toàn thể dân tộc, thì không những toàn thể quốc gia dân tộc còn chịu mãi kiếp ngựa trâu, mà quyền lợi của bộ phận, giai cấp đến vạn năm cũng không đòi lại được”.

Cũng tại Hội nghị, BCH Trung ương Đảng cũng đã quyết định tổ chức các đoàn thể cứu quốc: Công nhân cứu quốc, Nông dân cứu quốc, Phụ nữ cứu quốc, Thanh niên cứu quốc … Tổ chức Đoàn mang tên cứu quốc từ đó.

 

Tháng 8-1941, Nhật đổ bộ lên làng Phước Hải và Cầu Đá ra sức xây dựng các căn cứ quân sự. Tình hình BR-VT hết sức căng thẳng bởi không khí chiến tranh bao trùm.

Đến giữa năm 1943, phong trào cách mạng tại BR-VT từng bước được khôi phục. Nhiều tổ chức quần chúng rộng rãi ra đời, tập hợp đông đảo thanh niên trí thức, học sinh, thanh niên công nhân, nông dân hướng vào các hoạt động xã hội, như các Hội Lương hữu, Hội bóng đá, Hội bóng bàn, nhóm biểu diễn văn nghệ … làm cơ sở cho việc tuyên truyền, giác ngộ quần chúng theo chính sách của Mặt trận Việt Minh.

Đầu năm 1944, đồng chí Dương Bạch Mai đã chỉ đạo thành lập nhóm Thanh niên cứu quốc đầu tiên ở Vũng Tàu. Nhóm có 5 đoàn viên gồm: Trần Văn Quan, Nghiêm Xuân Bích, Nguyễn Văn Thừa, Nguyễn Văn Ảnh, Trần Văn Tịnh, do Trần Văn Quan, một giáo viên trường công lập phụ trách.

 

Năm 1945, tình hình cách mạng trong cả nước có những chuyển biến nhanh chóng. Sau khi phát xít Nhật làm đảo chính hất cẳng Pháp, độc chiếm Đông Dương (ngày 9/3/1945), thiết lập bộ máy chính quyền thân Nhật, do bọn Việt gian tay sai của thực dân Pháp trước đây nắm giữ. Tình thế cuộc cách mạng tại BR-VT ngày càng chín muồi, không chỉ trong các tầng lớp công nông, mà ngay cả trong các giới công chức, tiểu chủ và binh lính, nhất là tầng lớp trí thức… đều thể hiện rõ ý thức dân tộc, sẵn sàng đứng về phía cách mạng.

Ở Bà Rịa, ngay từ đầu tổ chức Thanh niên Tiền phong đã do các đảng viên cộng sản tổ chức và lãnh đạo, với nhóm thủ lĩnh gồm: Dương Văn Xá (đảng viên, nhà báo), Nguyễn Văn Phải (đảng viên ở Pháp về) và nhà giáo yêu nước Lưu Văn Vầy.

 

Tổ chức thanh niên Tiền phong hoạt động theo tính chất đoàn thể quần chúng rộng rãi, nửa vũ trang, có đồng phục riêng (quần sọt xanh, áo trắng, nón vàng); cờ có hai màu như cờ của Việt Minh, nhưng ngôi sao màu đỏ, còn nền cờ màu vàng. Thanh niên Tiền phong hoạt động theo hướng tự trang bị các vũ khí thô sơ, tự tạo như: gậy gộc, tầm vông vót nhọn, dao găm, dáo mác… Thường ngày các hội viên thanh niên Tiền phong tụ tập tổ chức tập luyện võ thuật, học hát, cắm trại, lập đội cứu thương, canh gác, truyền bá chữ quốc ngữ… Từ những hoạt động nữa vũ trang của phong trào thanh niên Tiền phong, chi bộ Đảng Bà Rịa đã giao cho Phạm Văn Tỷ tập hợp một số thanh niên từng tham gia phong trào Mặt trận bình dân thời kỳ 1936-1939, nhanh chóng phát triển đội tự vệ vũ trang, làm nhiệm vụ bảo vệ Mặt trận Việt Minh và các cán bộ của Đảng. Đội thanh niên tự vệ Bà Rịa có hơn 20 đội viên, được tổ chức chặt chẽ, thật sự đã trở thành lực lượng quan trọng làm nhiệm vụ bảo vệ cán bộ, đảng viên khi về cơ sở làm công tác vận động quần chúng, góp phần trừng trị bọn phát xít Nhật và bọn tay sai của chúng đang điên cuồng khủng bố nhân dân dưới nhiều hình thức.    

Ở khu vực Bến Đình, Bến Đá có hai đội thanh niên Tiền Phong. Ngày 15-8-1945 nghe tin Nhật Hoàng đầu hàng Đồng Minh, đội thanh niên Tiền Phong Bến Đá do Nguyễn Hoài Đức làm thủ lĩnh đã tổ chức tuyên thệ trung thành với Tổ quốc Việt Nam và thành lập Đội cảm tử quân Bến Đá có 60 đội viên, tự trang bị được 8 khẩu súng trường, một số lựu đạn và mã tấu. Đó là một trong những tổ chức tiền thân của lực lượng vũ trang Vũng Tàu sau này.

 

Nắm bắt thời cơ lịch sử, Hội nghị toàn quốc của Đảng họp ở Tân Trào (Tuyên Quang) từ ngày 13 đến 15-8-1945 đã quyết định phát động toàn dân đứng lên tổng khởi nghĩa, giành chính quyền trong toàn quốc trước khi quân đội Đồng Minh tiến vào Đông Dương giải giáp quân Nhật.

 

Những cuộc khởi nghĩa của nhân dân Bà Rịa nhanh chóng diễn ra và giành thắng lợi ở nhiều nơi trong tỉnh như Đất Đỏ, Vũng Tàu, Côn Đảo đã thật sự tạo ra một bước ngoặt lịch sử, trong đó thanh niên BR-VT đã có vai trò hết sức to lớn, là lực lượng nòng cốt trong quá trình vận động cách mạng những năm trước khởi nghĩa cũng như trong những ngày sôi động cùng nhân dân đứng lên giành chính quyền cuối tháng 8-1945. Mặc dù trong điều kiện có nhiều khó khăn, tổ chức Đoàn Thanh niên chưa hình thành, thanh niên  chưa được tập hợp rộng rãi. Nhưng vốn mang trong mình truyền thống yêu nước và cách mạng, ở thời điểm thử thách sống còn, thanh niên BR-VT thật sự đã trở thành đội quân xung kích cách mạng, luôn đi đầu ở mọi trận tuyến, góp phần giành thắng lợi quyết định.

Chương III: Thanh niên BR-VT kiên cường trong 2 cuộc kháng chiến

chống thực dân Pháp (1945 – 1954) và đế quốc Mỹ (1954 – 1975).

 

1. Ra sức bảo vệ chính quyền cách mạng non trẻ.

Cách mạng tháng 8-1945 thành công đã dấy lên một niềm vui tột đỉnh của dân tộc đó là, sáng ngày mùng 2-9-1945 tại quảng trường Ba Đình Hà Nội, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng Hoà, niềm vui của cả dân tộc bị áp bức, đô hộ bấy lâu nay được dịp hân hoan, niềm sung sướng rạng ngời của người dân bao trùm từ Bắc vào Nam. Chính quyền cách mạng ở Bà Rịa cũng như ở Vũng Tàu nhanh chóng được thành lập, tập trung sức, ổn định tình hình và giải quyết những vấn đề cấp bách đang đặt ra như: xoá bỏ thuế thân, bỏ lệ đấu giá ruộng công, thực hiện giảm tô 20% (với loại ruộng tốt) 25% (với ruộng xấu); huỷ bỏ các món nợ tô tức cũ đối với nông dân; tịch thu ruộng đất đồn điền của thực dân và ngoại kiều phản động tạm cấp cho dân cày nghèo; khuyến khích các tầng lớp nhân dân tăng gia sản xuất, khắc phục nạn thiếu đói.

          Sau khi thực dân Pháp được quân Anh, quân Nhật che chở đã nổ súng đánh chiếm Sài Gòn và nhanh chóng mở rộng cuộc chiến ra các tỉnh Nam bộ, Nam trung bộ (ngày 23-9-1945). Thực hiện chủ trương của Đảng, cùng với việc tập trung góp phần giải quyết những nhiệm vụ cấp bách trước mắt, ra sức củng cố chính quyền nhân dân trên cơ sở mở rộng thành phần tham gia chính quyền, bao gồm cả những công chức cũ, một số nhân sĩ, tư bản … thanh niên các địa phương tại BR-VT đã tích cực xây dựng lực lượng, cùng nhân dân khẩn trương chuẩn bị mọi điều kiện bước vào cuộc kháng chiến lâu dài.

         

Phong trào thanh niên tham gia các lực lượng vũ trang tập trung phát triển mạnh mẽ. Bên cạnh lực lượng Cộng hoà vệ binh, các địa phương đều tổ chức lực lượng Quốc gia tự vệ cuộc như ở Bà Rịa, Vũng Tàu. Các chiến sĩ Quốc gia tự vệ cuộc chủ yếu được tuyển chọn trong tổ chức Thanh niên Tiền phong, Thanh niên Cứu quốc hoạt động tích cực trong cách mạng tháng 8-1945 và một số khác được chọn lọc trong số cảnh sát của chế độ cũ.

Cùng thời gian, Tổng bộ Việt Minh Vũng Tàu do đồng chí Nguyễn Tấn Phúc làm chủ nhiệm đã quyết định sáp nhập Thanh niên Tiền phong vào tổ chức Thanh niên Cứu quốc. Thanh niên Cứu quốc Vũng Tàu là một thành viên của Mặt trận Việt Minh, lấy cờ đỏ sao vàng làm biểu tượng chung để tập hợp, đoàn kết nam nữ thanh niên phấn đấu cho sự nghiệp xây dựng và củng cố chính quyền nhân dân non trẻ.

Sau khi thống nhất các tổ chức thanh niên thành một đoàn thể cứu quốc, Ban lãnh đạo Việt Minh BR-VT đặc biệt coi trọng việc đào tạo, rèn luyện đội ngũ cán bộ trẻ, phục vụ cuộc kháng chiến trước mắt cũng như sự nghiệp cách mạng lâu dài. Có các thanh niên được đào tạo và trở lại phục vụ địa phương như: Lê Duy Nhất, Nghiêm Xuân Bích …

 

Bên cạnh đó, thanh niên các địa phương cũng tự trang bị vũ khí thô sơ, phối hợp với lực lượng Quốc gia tự vệ cuộc tuần tra canh gác, bảo vệ an ninh trật tự và bố trí phòng thủ tại các địa bàn xung yếu trên tư thế sẵn sàng đánh Pháp bất cứ lúc nào.

 

Ngày 06-01-1946, BR-VT cùng cả nước tiến hành cuộc bầu cử Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam độc lập, trong khi cuộc chiến tranh xâm lược của thực dân Pháp đang mở rộng tới gần. Phần lớn thanh niên BR-VT lần đầu tiên được cầm lá phiếu để bầu ra người đại diện cho mình ở cơ quan quyền lực cao nhất của đất nước. Ở các điểm bỏ phiếu, thanh niên vừa làm nhiệm vụ tuyên truyền cổ động, hướng dẫn bà con làm nhiệm vụ công dân, vừa tổ chức tuần tra canh gác không để bọn xấu phá rối cuộc bầu cử.

 

Sau khi thực dân Pháp đánh chiếm Xuân Lộc (quốc lộ 1) và Long Thành (quốc lộ 15), không khí kháng chiến đã sôi động trong cả tỉnh. Thanh niên các địa phương đã cùng đông đảo nhân dân trong tỉnh thực hiện “Tiêu thổ kháng chiến”, chặt cây, đắp ụ trên đường, tháo dỡ máy móc, nhà xưởng chuyển vào rừng … Hàng trăm thanh niên các xã thuộc Xuyên Mộc đã đổ xô lên lộ 23, đoạn từ cầu Dài đến cầu Trọng và cầu Suối Sâu ra sức đào hào, đắp luỹ để cản bước tiến của địch. Những cây lớn trên dọc lộ 23 đều bị chặt ngã chặn ngang đường. Lộ 23 bị đào theo hình răng cưa, có hố sâu, rộng cả mét. Trong lúc đó thanh niên Bàu Lâm vượt sông Ray cùng công nhân các sở cao su Láng Lớn … chặt phá cao su, đào lộ 2. Với tinh thần “Phá hoại là kháng chiến”, không khí trên các tuyến lộ hết sức khẩn trương. Mọi thành phần người già, trẻ, thanh niên đều háo hức chung sức tạo ra khí thế để phá lộ, hàng ngàn mét đường trên lộ 23 bị đào xới ngổn ngang nhằm ngăn cản bước xe của quân địch.

 

Ngày 09-2-1946, quân Pháp có xe tăng của quân đồng minh Anh, Ấn hỗ trợ đã từ hai hướng Long Thành và Xuân Lộc, theo quốc lộ 15 và lộ số 2 tiến chiếm Bà Rịa. Thời gian này, nhân dân BR-VT đã anh dũng chống lại sự xâm lược của thực dân Pháp ngay từ những ngày đầu đã phải đứng trước những thử thách sống còn. Những tấm gương anh dũng của nhiều thanh niên BR-VT đã làm dấy lên phong trào chống Pháp sôi nổi trong toàn tỉnh, để sau này Nhà nước truy tặng cho các anh danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang, tiêu biểu trong đó gồm: Trần Văn Thượng, Dương Văn Mạnh, Lê Thành Duy.

 

Phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp xâm lược ngày càng thu hút đông đảo các tầng lớp thanh niên địa phương gia nhập lực lượng vũ trang. Chỉ một tuần trong tháng 9-1946, đã có 25 Đội tự vệ chiến đấu được thành lập ở các xã. Vừa chiến đấu vừa xây dựng, củng cố tổ chức. Cùng với hệ thống Mặt trận Việt Minh từ tỉnh đến huyện, xã được kiện toàn, đến tháng 10-1946 có 40 xã trong tổng số 49 xã toàn tỉnh BR-VT đã tổ chức được các đoàn thể cứu quốc, trong đó có Đoàn Thanh niên Cứu quốc. Cùng thời gian, Chi đội 16 Quốc vệ đội BR-VT được thành lập, trên cơ sở Đội du kích Quang Trung và một số cán bộ, chiến sĩ của các Đội tuyên truyền xung phong của Long Điền, Đất Đỏ. Bên cạnh các hoạt động quân sự, Chi đội 16 còn quan tâm đến công tác tổ chức Đoàn Thanh niên, nhất là tổ chức của các em thiếu niên, nhi đồng.

 

Trải qua năm đầu cách mạng, các tầng lớp thanh niên BR-VT đều đã trưởng thành trên nhiều mặt. Nhờ đó, khi cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ, đã cùng quân và dân vững vàng vượt qua mọi thử thách, gian khổ, không ngừng vươn lên giành những thắng lợi quyết định.

2. Cùng cả nước đứng lên tiến hành cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp xâm lược, tuổi trẻ BR-VT nhanh chóng trưởng thành.

         

Đúng như Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh nhận định, với dã tâm xâm lược nước ta một lần nữa, thực dân Pháp ngày càng mở rộng chiến tranh, bất chấp những cố gắng và thiện chí của nhân dân ta (ta càng nhân nhượng, chúng càng lấn tới).

Với phương châm tiến hành cuộc kháng chiến toàn dân, toàn diện và lâu dài, cùng cả nước, quân và dân BR-VT, bên cạnh việc tranh thủ lúc kẻ địch đang bố trí lại lực lượng, chưa kịp ổn định, tổ chức nhiều hoạt động quân sự, gây cho chúng nhiều thiệt hại, đặc biệt coi trọng việc củng cố lực lượng kháng chiến.

Từ tháng 12-1946, sau khi Hội nghị xứ uỷ mở rộng quyết định chia Nam bộ thành 3 khu: Khu 7, Khu 8 và Khu 9. Trong đó BR-VT thuộc Khu 7 cùng với Sài Gòn, Chợ Lớn, Gia Định, Tây Ninh, Thủ Dầu Một, Biên Hoà và Bà Rịa. Hai tỉnh Bà Rịa và Cấp được sáp nhập thành tỉnh Bà Rịa. Vũng Tàu (tỉnh Cấp) trở thành một quận. Các tổ chức cách mạng trong tỉnh được tổ chức lại. Đoàn Thanh niên Cứu quốc tỉnh được tổ chức theo ngành dọc. Ở tỉnh và một số huyện đã bố trí cán bộ chuyên trách làm công tác thanh vận. Nhiều cán bộ trẻ được giao những nhiệm vụ quan trọng trong Mặt trận Việt Minh, trong các cơ quan, đoàn thể cứu quốc. Tỉnh còn tổ chức nhiều lớp đào tạo cán bộ, để đáp ứng yêu cầu của công tác xây dựng, củng cố Mặt trận Việt Minh và các đoàn thể cứu quốc, phục vụ sự nghiệp cách mạng lâu dài.

Đến cuối năm 1947, Chi đội 16 đã thành lập được Chi đội uỷ và chi bộ Đảng được xây dựng đến cấp trung đội, góp phần tăng cường sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng, nâng cao sức mạnh chiến đấu của Chi đội.

Có sự lãnh đạo trực tiếp của các cấp uỷ Đảng, tổ chức Đoàn Thanh niên của BR-VT và các đoàn thể cứu quốc khác trong Mặt trận Việt Minh đều được xây dựng và phát triển. Đến đầu năm 1947, Đoàn Thanh niên Cứu quốc Bà Rịa đã tổ chức Đại hội và bầu Ban chấp hành Tỉnh Đoàn, do anh Nguyễn Kim Sáng làm Tỉnh Đoàn trưởng, anh Văn Sinh làm Tỉnh Đoàn phó.

 

Tháng 12-1947, Đoàn Thanh niên Cứu quốc Nam bộ tổ chức Đại hội lần thứ nhất. Đại hội chủ trương phát động trong thanh niên các phong trào:

-         Phong trào quân sự hoá thanh niên (bao gồm các nội dung: tòng quân, luyện tập quân sự, công tác dân quân).

-         Phong trào xây dựng đời sống mới, xây dựng hương thôn mới.

-         Phong trào sản xuất tự túc.

-         Phong trào Bình dân học vụ.

-         Công tác thiếu nhi.

Sau Đại hội, Xứ Đoàn Thanh niên Cứu quốc Nam bộ đã cử một số cán bộ về giúp những địa phương đang gặp khó khăn gây dựng phong trào nhằm chuẩn bị lực lượng cho cách mạng.

Cuộc chiến đấu của quân và dân BR-VT ngày càng trở nên phức tạp và quyết liệt. Thời kỳ này tỉnh Bà Rịa có 49 làng, 67.039 dân, được chia làm 4 quận: Đất Đỏ, Long Điền, Vũng Tàu và Cơ Trạch. Trên thực tế địch chỉ chiếm giữ 17 làng và trong 17 làng đó vẫn có nhiều cơ sở kháng chiến hoạt động. Tuy vậy, chúng vẫn thực hiện nhiều chiến thuật như “Điểm và đường”, “Vết dầu loang” hòng bao vây và chia cắt.

 

Trong điều kiện cuộc kháng chiến đang có những bước phát triển mang tính quyết định, tổ chức Đoàn các cấp, kể cả ở một số vùng địch còn tạm chiếm đóng được củng cố một bước. Ở cấp tỉnh và huyện thời kỳ này phần lớn đều chưa tổ chức được Ban chấp hành Đoàn hoàn chỉnh, nhưng các cấp uỷ Đảng đều bố trí cán bộ làm công tác vận động thanh niên. Nhiều đồng chí đã thường xuyên đi sâu đi sát xuống từng cơ sở, tổ chức các phong trào hành động cách mạng, thu hút rất nhiều thanh niên tham gia. Trong đó đặc biệt sôi nổi là phong trào tòng quân, thoát ly tham gia các công tác kháng chiến, đi dân công phục vụ chiến trường, tham gia lực lượng dân quân, du kích.

 

Thời gian này, nhiều tấm gương thanh niên anh dũng ngã xuống nhưng ý chí của dân tộc luôn dâng lên, điển hình nhất là Bùi Công Minh, Mạc Thanh Đạm (gắn liền với di tích lịch sử căn cứ núi Minh Đạm) và nữ anh hùng Võ Thị Sáu- người con gái 17 tuổi, bất khuất, trung kiên của Đất Đỏ miền Đông, đã gan dạ kết liễu bọn ác ôn, Việt gian giữa ban ngày. Sáu chữ vàng “Sống anh dũng, chết vẻ vang” được Bác Hồ tặng chị năm 1952.

 

Dù cho bọn giặc có điên cuồng truy sát bao nhiêu thì những người con Bà Rịa luôn mang trong mình ý chí đánh giặc bấy nhiêu, làm dấy lên phong trào cách mạng sôi nổi, thôi thúc bao lớp lớp thanh niên tham gia cách mạng từ sự hiếu kỳ, khám phá của tuổi trẻ cho đến tính bức phá, ý chí của dân tộc bị áp bức.

 

Những năm 1950-1951, trên phạm vi cả nước cũng như tại địa bàn BR-VT, đã diễn ra nhiều sự kiện quan trọng có tác động nhiều mặt đến cuộc kháng chiến trường kỳ của nhân dân nói chung và thanh niên nói riêng.

Ngày 07-2-1950, Đại hội lần thứ nhất Đoàn Thanh niên Cứu quốc đã diễn ra tại huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên. Với mục tiêu được xác định: “Chiến đấu và xây dựng tương lai”.

Năm 1951, sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng, Ban chấp hành Trung ương (khoá II) đã quyết định thành lập Trung ương cục miền Nam. Trung ương cục miền Nam sau khi đề ra chủ trương “Phát triển sâu rộng du kích chiến tranh” đã quyết định phân chia lại chiến trường, tổ chức lại lực lượng, đưa phần lớn bộ đội chủ lực về các địa phương đồng thời tăng cường sự lãnh đạo của các cấp uỷ Đảng đối với cả 3 thứ quân. Chiến trường Nam bộ được chia thành 2 Phân liên khu: Phân liên khu miền Đông và phân liên khu miền Tây, lấy sông Tiền làm ranh giới. Trong các tỉnh mới được thành lập, có tỉnh Bà Rịa được sáp nhập thêm một phần của 3 tỉnh: Chợ Lớn, Biên Hoà, Gia Định thành tỉnh Bà Rịa - Chợ Lớn, thường được gọi là Bà Chợ. Tỉnh Bà Chợ lúc này có 4 huyện gồm: Long Điền- Đất Đỏ, Vũng Tàu, liên Huyện (Cần Đước-Cần Giuộc-Nhà Bè), Long Thành và 2 thị xã: Cấp và Bà Rịa.

 

Các cơ quan đoàn thể, chính quyền trong tỉnh đều được tổ chức lại. Anh Cao Văn Trạng được chỉ định làm Tỉnh Đoàn trưởng Đoàn Thanh niên Cứu quốc.

Sau thất bại thảm hại tại chiến trường Biên Giới 1950, thực dân Pháp buộc phải chuyển sang thế bị động chiến lược. Chúng lập tức chuyển sang phương án khác với hệ thống đồn bốt, tháp canh dày đặc, sử dụng lực lượng tôn giáo để mị dân, tìm cách chống phá cách mạng, làm lung lay ý chí kháng chiến của nhân dân đi đôi với việc thực hiện các cuộc hành quân càn quét, cướp phá các vùng giàu nhân lực và các vùng căn cứ kháng chiến tại phân khu miền Đông.

Đoàn viên và thanh niên các lực lượng vũ trang của tỉnh đã tham gia nhiều trận đánh địch hết sức táo bạo và bước đầu thu được nhiều kết quả khiến địch hoảng sợ trước sức chiến đấu gan dạ và anh dũng của ta.

 

Bị thua đau, thực dân Pháp được đế quốc Mỹ tiếp sức càng điên cuồng lao sâu vào tội ác. Những tháng cuối năm 1952 và đầu năm 1953, chúng đã dồn lực lượng đẩy mạnh các cuộc hành quân giải toả, đánh sâu vào các vùng căn cứ kháng chiến. Đến đầu năm 1953, toàn tỉnh Bà Chợ có 104 xã thì 99 xã (chiếm 96%) nằm trong vùng địch tạm chiếm đóng và vùng du kích bị uy hiếp nặng, chỉ còn lại 4 xã căn cứ còn có tổ chức chi bộ Đảng. Đó là các xã: Hắc Dịch, Phước Lộc (Phước Bửu, Lộc An), Xuyên Mộc, Cơ Trạch.

 

Khi Đảng ta và Hồ Chủ tịch quyết định mở chiến dịch Đông Xuân 1953-1954, thực dân Pháp phải điều động một lực lượng lớn ra chiến trường miền Bắc. Hưởng ứng phong trào “Thi đua sản xuất, giết giặc lập công” giành giải thưởng của Hồ Chủ tịch, cùng quân và dân trong tỉnh Bà Chợ nói chung, thanh niên nói riêng càng nỗ lực thực hiện các nhiệm vụ cụ thể do các cấp uỷ Đảng đề ra, các hoạt động vũ trang theo phương châm kết hợp 3 vùng tiếp tục được đẩy mạnh, cùng các tỉnh Nam bộ “chuẩn bị đón thời cơ mới” theo chỉ thị của Trung ương. Tỉnh uỷ Bà Chợ chủ trương đưa toàn bộ lực lượng vũ trang, các cán bộ dân chính Đảng tiến về phía trước, đẩy mạnh vũ trang tuyên truyền, tiến công địch ở vùng chúng tạm chiếm đóng, trọng tâm là vùng Long Điền, Đất Đỏ. Các huyện đều tổ chức những đoàn cán bộ do một huyện uỷ viên phụ trách về các xã để củng cố cơ sở Đảng, đoàn thể, tổ chức dân quân du kích. Cán bộ Đoàn các cấp hầu hết đều được đưa về cơ sở, góp phần xây dựng nhiều cơ sở mật ngay trong lòng địch. Tổ chức Đoàn Thanh niên Cứu quốc ở nhiều cơ sở cũng từng bước được xây dựng, củng cố góp phần động viên thanh niên, kể cả trong vùng địch tạm chiếm cũng như vùng du kích, hăng hái tham gia các nhiệm vụ kháng chiến.

Ngày 20-7-1954 sau thất bại thảm hại tại chiến trường Điện Biên Phủ, cũng như trên khắp các chiến trường, thực dân Pháp buộc phải chấp nhận ký kết Hiệp định Giơ-ne-vơ lập lại hoà bình ở Việt Nam. Cách mạng Việt Nam chuyển sang một giai đoạn đầy thử thách quyết liệt.

Chín năm kháng chiến trường kỳ, luôn mang trong mình dòng máu yêu nước, bất khuất, tuổi trẻ BR-VT đã một lòng đoàn kết đi theo tiếng gọi của Đảng, cùng quân và dân trong tỉnh đổ nhiều công sức và cả xương máu xây dựng từng căn cứ địa kháng chiến, sản xuất từng vũ khí thô sơ, làm ra từng cân thóc, củ mì …, hăng hái tham gia các lực lượng vũ trang, đi dân công cáng thương, tải đạn, phá đường chặn địch, không tiếc cuả cải, nhà cửa sẵn sàng đốt hết để đi theo tiếng gọi của quê hương mà đánh giặc ngoại xâm. Những tấm gương trung kiên mãi ghi vào lịch sử như Lê Thành Duy, Võ Thị Sáu, Dương Văn Mạnh, … để nhắc nhở đời sau, chỉ có độc lập dân tộc, tư do và toàn vẹn lãnh thổ mới là điều đáng quý nhất. Không ai nghĩ cuộc thử thách của chiến tranh lại kéo dài hơn hai mươi năm đằng đẳng, có người không thể chờ được đến ngày tháng thắng lợi cuối cùng nhưng niềm tin thì không bao giờ tắt vì một thế hệ thanh niên mới của BR-VT sẵn sàng bước vào trận và nhận những nhiệm vụ mang trên mình sứ mệnh của dân tộc.

 

3. Chấp nhận đối đầu, mưu trí đánh bại đế quốc Mỹ.

 

Sau thắng lợi Điện Biên Phủ năm 1954, nước ta tạm thời bị chia cắt làm hai miền (lấy vĩ tuyến 17 ở Quãng Trị làm điểm chia cắt). Miền Bắc hoàn toàn được giải phóng, bước vào thời kỳ vừa hàn gắn vết thương chiến tranh, vừa tăng gia sản xuất để xây dựng đất nước đi lên chủ nghĩa xã hội, vừa hỗ trợ lương thực cho chiến trường miền Nam ruột thịt. Miền Nam Việt Nam nằm dưới ách thống trị của chủ nghĩa thực dân, đế quốc. Với dã tâm “Chia cắt lâu dài đất nước ta, biến miền Nam thành thuộc địa kiểu mới và căn cứ quân sự”, đế quốc Mỹ đã tìm cách hất cẳng Pháp, đưa tên tay sai Ngô Đình Diệm, được chúng nuôi dưỡng trên đất Hoa Kỳ trở về thành lập chính quyền độc tài, nhằm áp đặt chủ nghĩa thực dân mới tại miền Nam Việt Nam.

BR-VT là một vùng địa bàn chiến lược, án ngữ phía Đông Sài Gòn, thủ phủ của chế độ ngụy quyền tay sai. Nơi có con đường biển duy nhất đi vào Sài Gòn vận chuyển trên 80% số hàng viện trợ Mỹ đổ vào miền Nam Việt Nam để phục vụ ý đồ xâm lược của chúng.

Tuổi trẻ BR-VT cũng như tuổi trẻ miền Nam, một lần nữa đứng trước những thử thách sống còn. Từ chiến tranh chuyển sang hoà bình, từ đấu tranh vũ trang chuyển sang đấu tranh chính trị. Dưới ánh sáng Nghị quyết Hội nghị lần thứ 6, BCH Trung ương Đảng (khoá III, họp từ ngày 15 đến 18-7-1954), Tỉnh uỷ Bà Chợ đã kịp thời tổ chức lại lực lượng, mở lớp bồi dưỡng cho những cán bộ, đảng viên được phân công ở lại về thắng lợi của Hiệp định Giơ-ne-vơ, về những nhiệm vụ trong giai đoạn mới của cách mạng miền Nam, trong đó trước mắt chủ yếu xây dựng cơ sở chính trị rộng rãi trong các tầng lớp nhân dân, lãnh đạo quần chúng đấu tranh đòi các quyền dân sinh dân chủ, đòi thi hành Hiệp định Giơ-ne-vơ, chống khủng bố những người kháng chiến cũ.

 

Từ cuối năm 1959, với luật 10/59 cực kỳ phản động, bè lũ Mỹ - Diệm đã không từ một thủ đoạn thâm độc nào, lê máy chém đi khắp miền Nam, lập toà án lưu động, khủng bố, đàn áp bất cứ ai tỏ không chấp nhận chế độ độc tài, gia đình trị của Diệm.

 

Hội nghị lần thứ 15 của Ban chấp hành Trung ương Đảng đã xác định “Con đường phát triển cơ bản của cách mạng Việt Nam ở miền Nam là con đường bạo lực”, mở ra bước ngoặc lớn cho cách mạng miền Nam. Tháng 1-1960, nhân dân Bến Tre đã đứng lên tiến hành “Tuần lễ toàn dân đồng khởi”. Tháng 3-1960, Đảng bộ BR-VT đã phát động nhân dân toàn tỉnh nổi dậy diệt ác, phá kềm, giành quyền làm chủ xã, ấp. Hưởng ứng tinh thần cách mạng của Tỉnh uỷ, nhân dân vùng cao su dọc theo lộ số 2 và vùng Tam Long (Hoà Long, Long Phước, Long Tân), các xã vùng căn cứ Minh Đạm, dưới sự lãnh đạo của các cấp uỷ Đảng đã đồng loạt nổi dậy, diệt ác phá kềm, giành quyền làm chủ.

Các vùng đồng loạt nổi dậy như đồn điền cao su Bình Ba, Xà Bang, Xuân Sơn, Ngãi Giao, Sông Cầu…, huyện Long Đất, Xuyên Mộc, thị xã Bà Rịa.

Lần đầu tiên, kể từ khi nhân dân BR-VT nổi dậy diệt ác phá kềm, một Đại đội địch bị diệt gọn. Cũng là lần đầu tiên một xã hoàn toàn được giải phóng. Hắc Dịch trở thành một căn cứ vững chắc của Tỉnh uỷ Bà Rịa, Huyện uỷ Châu Thành và sau này là Châu Đức trong suốt những năm kháng chiến chống Mỹ.

Ngày 20-12-1960, Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam ra đời, tập hợp rộng rãi các tầng lớp nhân dân đứng lên chống đế quốc Mỹ và ngụy quyền tay sai, giành hoà bình thống nhất đất nước. Hàng loạt lá cờ của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam xuất hiện ở nhiều nơi trong tỉnh, cả trong các thị xã, thị trấn:

                   Nửa xanh nửa đỏ sao vàng

                   Lá cờ Mặt trận miền Nam sáng ngời

                   Trên màu cách mạng đỏ tươi

                   Hoà bình trung lập ấy là màu xanh

                   Tượng trưng dân tộc màu vàng

                   Tượng trưng thống nhất huy hoàng ngôi sao

 

          Cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam Việt Nam chuyển sang một bước ngoặt mới. Khí thế cách mạng đang dâng lên mạnh mẽ. Hàng ngày có hàng chục học sinh kéo vào Long Phước để được kết nạp vào Hội Liên hiệp sinh viên học sinh giải phóng miền Nam Việt Nam.

          Ngày 5-8-1961, hàng trăm học sinh sinh viên Bà Rịa đã tổ chức một cuộc míttinh lớn tại rừng Bắc Long Phước thể hiện khí thế chống Mỹ, ủng hộ Hội Liên hiệp SVHS.

          Cùng năm 1961, Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ III cùng với Quyết định lấy ngày 26-3 làm ngày truyền thống hàng năm của Đoàn, đã quyết định tách bộ phận miền Nam trực thuộc Ban chấp hành Trung ương Đoàn, để thành lập một tổ chức riêng, phù hợp với cuộc cách mạng Dân tộc Dân chủ Nhân dân đang được phát triển ở miền Nam Việt Nam.

          Cùng với sự ra đời Hội Liên hiệp Thanh niên Giải phóng, sau khi Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam được thành lập, tổ chức Đoàn Thanh niên Nhân dân cách mạng Việt Nam, một tổ chức chính trị-xã hội, người đại diện cho quyền lợi chân chính của các tầng lớp thanh niên ở các tỉnh, thành phố từ vĩ tuyến 17 trở vào ra đời, trực tiếp chịu sự lãnh đạo và chỉ đạo trực tiếp của Trung ương cục miền Nam mà thời kỳ này mang tên Đảng Nhân dân cách mạng miền Nam Việt Nam, thật sự đã góp phần tập hợp đông đảo các tầng lớp thanh niên đứng lên cùng nhân dân tiến hành cuộc chiến tranh thần thánh chống đế quốc Mỹ xâm lược, giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc.

 

          Trên địa bàn BR-VT, từ năm 1960 trở về trước chưa có hệ thống tổ chức Đoàn, chưa có Ban chấp hành Tỉnh Đoàn. Công tác chỉ đạo và tổ chức thanh niên do Ban dân vận (bao gồm Phụ nữ, Thanh niên và Nông dân) của các cấp uỷ Đảng phụ trách. Sau đó do tình hình phát triển, các cấp uỷ Đảng đều hình thành một Ban Thanh vận để giúp cấp uỷ Đảng theo dõi công tác thanh niên.

          Năm 1961, trong khí thế của phong trào Đồng Khởi, vùng giải phóng được mở rộng, nhiều nhiệm vụ đặt ra cho thanh niên hết sức nặng nề, Đoàn Thanh niên Bà Rịa đã tổ chức Đại hội lần thứ nhất (đồng chí Phạm Văn Hy được bầu làm Bí thư Tỉnh Đoàn), đánh dấu bước phát triển tất yếu của tổ chức Đoàn và phong trào thanh niên trong tỉnh. Có khoảng 100 đại biểu từ các cơ sở trong tỉnh về dự, Đại hội đã khẳng định vai trò xung kích cách mạng của tuổi trẻ BR-VT đang được phát huy mạnh mẽ, luôn đi đầu trong mọi trận chiến chống Mỹ và kêu gọi các tầng lớp thanh niên trong tỉnh siết chặt đội ngũ, nỗ lực vươn lên, làm tròn sứ mệnh Đảng và nhân dân giao phó, kiên quyết làm phá sản chiến lược chiến tranh đặc biệt của đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai.

          Tổ chức Đoàn các cấp đều có bước phát triển. Ở các huyện đều hình thành được Ban chấp hành. Có huyện đã tổ chức được Đại hội Đoàn. Hầu hết các xã, nhất là vùng căn cứ, đều tổ chức được chi đoàn thanh niên. Trong các vùng tranh chấp và vùng do địch tạm kiểm soát, nhiều nơi cũng hình thành được một số chi đoàn mật, hoặc phát triển được những đoàn viên lẻ, hoạt động đơn tuyến. Tổ chức Đoàn cũng được phát triển mạnh trong các lực lượng vũ trang. Ở những đơn vị chưa có tổ chức Đoàn, chi bộ xem xét kết nạp từng đoàn viên và thành lập các chi đoàn, góp phần hỗ trợ công tác chính trị trong đơn vị.

          Thời gian này, nhiều thanh thiếu niên đã mưu trí, anh dũng hy sinh vì nghĩa lớn như Nguyễn Thị Hoa ở Đất Đỏ, Năm Gõ ở Long Phước, Nguyễn Văn Lài … làm cho địch và những tên ác ôn phải khiếp vía và kẻ bỏ mạng.

Kế hoạch lập ấp chiến lược của đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai đứng bên bờ phá sản, buộc chúng phải thay tướng giữa đường để thực hiện ý đồ. Ngày 01-11-1963, đế quốc Mỹ giật dây lật đỗ Ngô Đình Diệm, đưa tướng Dương Văn Minh lên tạm thay. Những cuộc đảo chính quân sự diễn ra triền miên, tướng Nguyễn Khánh và sau đó là Nguyễn Văn Thiệu, Nguyễn Cao Kỳ thay nhau chấp chính.

Để phù hợp với nhiệm vụ, cuối năm 1963, tỉnh Bà Biên được tách ra thành 2 tỉnh: Biên Hoà và Bà Rịa – Long Khánh. Tổ chức Đoàn các cấp đã động viên đoàn viên thanh niên cùng với nhân dân việc xây làng, xã chiến đấu, ra sức đẩy mạnh các hoạt động phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội … cải thiện đời sống ở các vùng giải phóng.

Đến cuối năm 1964 tại địa bàn BR-VT, về cơ bản hầu hết các ấp chiến lược đều đã bị quân và dân ta phá rã. Nhiều xã hoàn toàn được giải phóng. Vùng giải phóng được mở rộng với khoảng 7.000 dân, qua đó tạo bàn đạp để chỉ đạo phong trào. Trong đó có căn cứ của Thành Đoàn Sài Gòn đặt tại khu vực núi Dinh. Trong hơn 3 năm, căn cứ núi Dinh là nơi tập kết, nơi đào tạo nhiều cán bộ Đoàn phục vụ cho công tác phát triển phong trào trong nội đô. Về sau địch đánh phá ác liệt quá, buộc Thành Đoàn Sài Sòn phải chuyển về lại Củ Chi để hoạt động.

 

Bước sang năm 1965, cùng với những chuyển biến có tính bước ngoặc của cách mạng, phong trào thanh niên của Bà Rịa – Vũng Tàu cũng như trên toàn miền Nam có sự phát triển đáng chú ý. Tháng 1-1965, Đoàn Thanh niên nhân dân cách mạng Việt Nam tỉnh Bà Rịa đã tổ chức Đại hội Đoàn lần thứ II. Sau khi đánh giá những cống hiến to lớn của tổ chức Đoàn và phong trào thanh niên BR-VT trong việc đánh bại chiến lược chiến tranh đặc biệt của Mỹ và ngụy quyền tay sai, Đại hội đã đề ra những nhiệm vụ cụ thể, nhằm động viên đông đảo đoàn viên và các tầng lớp thanh niên trong tỉnh nổ lực không ngừng, làm tròn sứ mệnh lịch sử trong giai đoạn chống Mỹ cứu nước. Đại hội đã bầu Ban chấp hành Tỉnh Đoàn khoá II do đồng chí Tám Hà làm Bí thư, đồng chí Ba Nhân (Nguyễn Việt Nhân) làm phó Bí thư, và đồng chí Tư Phong, uỷ viên Ban Thường vụ.

Tháng 3-1965, Đoàn Thanh niên nhân dân cách mạng Việt Nam tiến hành Đại hội lần thứ nhất, quyết định những nhiệm vụ của tổ chức Đoàn và phong trào thanh niên miền Nam trong giai đoạn trước mắt là: “Đánh giặc, sản xuất và xây dựng đời sống mới ở vùng giải phóng. Đoàn kết và tổ chức lực lượng thanh niên học tập, rèn luyện phấn đấu trở thành lực lượng hậu bị của Đảng”.

Đại hội quyết định phát động phong trào “Năm xung phong” trong toàn thể đoàn viên thanh niên miền Nam, bao gồm:

1.     Xung phong tiêu diệt thật nhiều sinh lực địch;

2.     Xung phong tòng quân giết giặc;

3.     Xung phong trong các cuộc đấu tranh chính trị và binh vận ở nông thôn cũng như ở đô thị;

4.     Xung phong phục vụ tiền tuyến, vào các Đội Thanh niên xung phong công tác, phục vụ chiến trường;

5.     Xung phong sản xuất nông nghiệp trong nông hội.

 

Cùng với phong trào “Ba sẵng sàng” đang dấy lên sôi nổi trong thanh niên các tỉnh miền Bắc, phong trào “Năm xung phong” thật sự đã có sức cổ vũ mạnh mẽ thế hệ thanh niên chống Mỹ nỗ lực vươn lên trong mọi hành động cách mạng. Tổ chức Đoàn các cấp trong tỉnh đã nhanh chóng quán triệt tinh thần Nghị quyết Đại hội Đoàn TNNDCM Việt Nam lần thứ nhất. Ngoài phong trào “Năm xung phong”, Đoàn Thanh niên tỉnh Bà Rịa còn chỉ đạo thực hiện cuộc vận động “5 nên 5 không” trong thanh niên toàn tỉnh, góp phần rèn luyện thanh niên trở thành những chiến sĩ kiên cường, sẵn sàng chiến đấu hy sinh trong cuộc đối đầu với đế quốc Mỹ.

Nhiều cán bộ Đoàn các cấp đã được tăng cường về các vùng sâu, vùng yếu, bám sát cơ sở, phát triển tổ chức Đoàn và gây dựng phong trào. Trong đó anh Trần Văn Khánh, uỷ viên Ban chấp hành Tỉnh Đoàn cùng một số cán bộ các ban, ngành trong Ban chỉ đạo nội thị do đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa (Tư Nghĩa) dẫn đầu đã về Vũng Tàu gây dựng cơ sở.

Lực lượng thanh niên xung phong giải phóng miền Nam được thành lập ngày 20-4-1965, với C100 mở đầu.

Tháng 12-1965, Đội Thanh niên xung phong giải phóng “Bình Giã chiến thắng” chính thức được thành lập. Đội còn có tên C12.65, để ghi nhớ ngày đơn vị ra đời.

Tại BR-VT đã thành lập đơn vị Thanh niên xung phong Bình Giã chiến thắng II, nhằm phục vụ chiến đấu cho địa phương.

Chiến tranh diễn ra ác liệt, đế quốc Mỹ liên tiếp nhận thất bại tại BR-VT, chúng buộc phải bàn giao trách nhiệm bình định địa bàn Bà Rịa cho Trung Đoàn bộ binh số 1 quân chư hầu Úc. Đội quân đánh thuê này đã thực sự gây cho ta nhiều khó khăn trong việc đối phó với chúng.

Để đối phó với địch trong tình hình mới, cuối năm 1966, ba tỉnh Long Khánh, Bà Rịa và Biên Hoà được hợp nhất thành tỉnh Long Bà Biên. Tổ chức Đoàn Thanh niên nhân dân cách mạng của tỉnh được hoàn thiện, do đồng chí Phạm Hữu Nghĩa làm Bí thư, đồng chí Nguyễn Việt Nhân, phó Bí thư. Đoàn TNNDCM Việt Nam tỉnh đã động viên toàn thể đoàn viên thanh niên phát huy vai trò xung kích cách mạng, đẩy tới cao trào hành động, thực hiện “Năm xung phong”, không ngại hy sinh gian khổ, một lòng trung kiên với Đảng, với cách mạng.

Năm 1968, thực hiện Lệnh Tổng khởi nghĩa, quân và dân BR-VT đã đứng lên đánh cho địch khiếp vía. Chúng không ngờ lực lượng thanh niên BR-VT lại gan dạ và mưu trí sáng tạo, biết cách phá hàng rào mìn M16- E3, dùng chiêu “gậy ông đập lưng ông” để đánh lại chúng, khiến chúng thất điên bát đảo.

 

Ngày 02-9-1969, sau thời gian bạo bệnh, Bác đã ra đi thực sự, để lại trong lòng nhân dân Việt Nam và các nước anh em trên thế giới muôn vàn thương tiếc cho một bậc vĩ nhân, vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam, nhà hoạt động lỗi lạc của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế; Người sáng lập Đảng, Nhà nước, Quân đội và Đoàn ta.

 

Thực hiện Di chúc thiêng liêng của Bác Hồ kính yêu, đáp ứng nguyện vọng của thế hệ trẻ cả nước và theo đề nghị của Đoàn Thanh niên Lao động Việt Nam (nay là Đoàn TNCS Hồ Chí Minh), nhân dịp kỷ niệm lần thứ 40 ngày thành lập Đảng (3-2-1930 – 3-2-1970), ban chấp hành Trung ương Đảng đã ra Nghị quyết cho Đoàn Thanh niên, Đội Thiếu niên và Nhi đồng được mang tên Bác Hồ vĩ đại.

 

Thời kỳ này, tại địa bàn tỉnh BR-VT chuyển sang chiến lược “Việt Nam hoá chiến tranh”, liên tiếp máy bay chiến lược B52 của địch trút hàng ngàn tấn bơm đạn, chất độc hoá học xuống các vùng căn cứ Xuyên Mộc, Minh Đạm, núi Dinh, núi Thị Vải; huỷ diệt gần như toàn bộ rừng già; cho xe ủi phá hai bên các trục lộ giao thông và sâu vào hơn một km dọc theo các căn cứ cách mạng, triệt phá các làng xóm ở Đông và Tây lộ 2, san bằng các vườn tược ven trục lộ 15, 23, 44… để thực hiện cái gọi “Bình định cấp tốc.

Khí thế cách mạng của quân và dân BR-VT vẫn hừng hực, góp phần cùng cả nước tạo ra thế trận mới, với quyết tâm đuổi địch ra khỏi Việt Nam, giành lại toàn vẹn lãnh thổ, buộc đế quốc Mỹ phải ngồi vào bàn ký Hiệp định Pari về Việt Nam ngày 27-1-1973.

 

4. Cùng quân và dân tiến lên giành toàn thắng.

 

Hiệp định Pari về chấm dứt chiến tranh, lập lại hoà bình ở Việt Nam được ký kết. Đế quốc Mỹ cam kết tôn trọng các quyền dân tộc cơ bản của nhân dân Việt Nam; rút hết quân đội Mỹ và chư hầu ra khỏi miền Nam, chấm dứt sự dính líu quân sự và can thiệp vào nội bộ của miền Nam; tôn trọng quyền tự quyết của nhân dân miền Nam; công nhận trên thực tế ở miền Nam Việt Nam có hai chính quyền, hai vùng kiểm soát và ba lực lượng chính trị. Nhưng với bản chất hiếu chiến và dã tâm xâm lược, không những trước khi rút quân, đế quốc Mỹ đã bằng mọi cách tăng cường tiềm lực quân sự cho chế độ ngụy quyền Sài Gòn lên mức cao nhất, mà ngay sau khi Hiệp định Pari ký chưa ráo mực, chúng đã tiếp sức cho ngụy quyền Sài Gòn tập trung lực lượng thực hiện nhiều kế hoạch.

 

Tổ chức Đoàn Thanh niên các cấp trong tỉnh Bà Rịa – Long Khánh cũng được hoàn thiện một bước. Đồng chí Nguyễn Việt Nhân, Tỉnh uỷ viên, được giao trách nhiệm Bí thư Tỉnh Đoàn, Trần Văn Khánh, phó Bí thư, phụ trách đô thị, các đồng chí Nguyễn Văn Lâm (Hồng Lâm), Bùi Thế Ba là uỷ viên thường vụ. Ở cơ quan Tỉnh Đoàn còn có các đồng chí út Hạnh và Bảy Thanh (Triều Hoài Thanh) đều là uỷ viên BCH Tỉnh Đoàn. Tổ chức Đoàn ở các huyện và các ngành đều do các đồng chí uỷ viên BCH Tỉnh Đoàn trực tiếp làm Bí thư: Huyện Đoàn Long Đất, anh Chí Trung; Huyện Đoàn Xuân Lộc, anh út Hùng; Huyện Đoàn Định Quán, anh Nam Hòa; Huyện Đoàn Châu Đức, chị Phạm Thị Sơn; Thị Đoàn Bà Rịa, anh Lê Văn Tiên; Thị Đoàn Vũng Tàu, anh Trần Văn Khánh trực tiếp làm Bí thư; Đoàn Thanh niên ngành Quân sự, anh Nguyễn Ngọc Mỹ; Đoàn Thanh niên ngành Công an, anh Nhân phụ trách …

 

Phong trào thanh niên trong tỉnh có nhiều chuyển biến tích cực. Tại các vùng giải phóng, các vùng căn cứ, được các cấp uỷ Đảng trực tiếp chỉ đạo, đoàn viên thanh niên thật sự là lực lượng xung kích, sẵn sàng chặn đánh địch khi chúng hành quân lấn chiếm.

Từ tháng 10-1973, đoàn viên thanh niên trong các lực lượng cách mạng BR-VT đã tham gia đợt hoạt động nhằm mục tiêu giành dân, giành lúa, giành đất. Chuyển sang thế chủ động tiến công địch, đánh bại một bước kế hoạch bình định nông thôn của chúng, khôi phục và mở rộng vùng giải phóng, vùng tranh chấp, đoàn viên thanh niên trong cả 3 thứ quân đã liên tiếp đánh địch ở Hoà Long, cao điểm Đồng Nghệ, xung quanh căn cứ Minh Đạm …

 

Tổ chức Đoàn trong các địa phương đã vận động, tổ chức đoàn thanh niên tham gia các tổ vần đổi công để giúp nhau sản xuất, tham gia phát triển các ngành nghề như: trồng mía, làm đường, nấu muối, xay xát gạo … Nhiều đoàn viên thanh niên còn góp phần phát triển các mặt văn hoá - xã hội.

 

Chuẩn bị đón thời cơ mới, tỉnh Bà Rịa – Long Khánh được tách thành 4 đơn vị: tỉnh Long Khánh, tỉnh Định Quán, tỉnh Bà Rịa và thành phố Vũng Tàu. Đồng chí Trần Văn Khánh, phó Bí thư Tỉnh Đoàn, phó Bí thư Thị uỷ Vũng Tàu phụ trách đô thị được phân công nhiệm vụ kiêm nhiệm Bí thư Thành Đoàn Vũng Tàu. Đồng chí Nguyễn Việt Nhân làm Bí thư Tỉnh Đoàn Bà Rịa. Tổ chức Đoàn các cấp nhanh chóng được củng cố, kịp thời triển khai nhiều hoạt động thiết thực, nhất là xây dựng, phát triển các vùng căn cứ, chuẩn bị lương thực, thực phẩm, thuốc men cho các hoạt động mùa khô 1974 – 1975.

 

Thực hiện quyết tâm chiến lược của Đảng, từ đầu tháng 3-1975, quân và dân ta đã thực hành Tổng tiến công và nổi dậy, giải phóng hàng loạt vùng, miền rộng lớn, từ Buôn Ma Thuột đến Bắc Tây Nguyên, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Quảng Nam – Đà Nẵng…

 

Thời cơ giải phóng hoàn toàn BR-VT đang rộng mở. Bộ đội địa phương các huyện Xuyên Mộc, Long Đất, Châu Đức cùng Tiểu đoàn 445 bộ đội tỉnh và Đoàn 10 đặc công Rừng Sác, đơn vị Z24 Lữ đoàn 316, quân báo Miền phối hợp với du kích tại chỗ đã bao vây, bức rút nhiều chi khu, đồn bốt tại các địa bàn Long Đất, Xuyên Mộc, xã đảo Long Sơn… Trưa ngày 27-4-1975 Đại đội du kích liên xã Long Tân - Phước Thạnh - Phước Thọ - Hoà Long vừa được thành lập đã phối hợp với Đại đội 25 huyện Long Đất tiến công chi khu và chi nhánh cảnh sát Đất Đỏ, buộc chúng phải bỏ đồn chạy thoát thân, huyện Long Đất được giải phóng.

Địa bàn Bà Rịa được giải phóng, lực lượng Sư đoàn Sao Vàng và Tiểu đoàn 445, khẩn trương bước vào giai đoạn 2 của chiến dịch giải phóng Vũng Tàu bằng 2 hướng: đường bộ và đường biển. Vũng Tàu được giải phóng lúc 13 giờ 30 phút ngày 30-4-1975, sau khi Ngụy quyền Sài Gòn đã tuyên bố đầu hàng vô điều kiện gần trưa ngày 30-4-1975.

 

Trong lúc đó tại Côn Đảo, với 4.234 tù chính trị trong tổng số 7.448 tù nhân hiện có được một số công chức, gác ngục giúp đỡ, những người tù chính trị tại trại VII đã chớp thời cơ, tổ chức lực lượng vũ trang, chia thành nhiều mũi, chiếm các vị trí xung yếu và mở cửa giải phóng cho tất cả tù nhân ở các trại. 9 giờ sáng ngày 01-5-1975, Côn Đảo hoàn toàn được giải phóng. Ngày 5-5-1975, con tàu đầu tiên đưa các chiến sĩ tù Côn Đảo về đến Vũng Tàu trong niềm xúc động và niềm vui chiến thắng của quân và dân BR-VT.

 

Được Đảng quan tâm giáo dục và rèn luyện, trong 30 năm máu lửa, các thế hệ thanh niên BR-VT đã không ngừng nâng mình lên ngang tầm nhiệm vụ lịch sử để có thể đương đầu với những tên đế quốc vào loại hùng mạnh nhất của thời đại, có tiềm lực dồi dào về kinh tế lẫn quân sự, có nền khoa học kỹ thuật chiến tranh hiện đại. Những phẩm chất nổi bật của các thế hệ thanh niên BR-VT trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, với những tên tuổi tiêu biểu như: Võ Thị Sáu, Lê Thành Duy, Dương Văn Mạnh, Trần Văn Quang, Nguyễn Thanh Đằng … luôn là niềm tự hào, biểu tượng, cổ vũ các thế hệ tuổi trẻ trên miền đất “gian lao mà anh dũng” vững tin bước vào giai đoạn mới của cách mạng.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Chương IV: Thanh niên BR-VT cống hiến và trưởng thành

trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

 

1.     Tỉnh Đồng Nai được thành lập, thanh niên BR-VT góp phần đẩy mạnh các phong trào hành động cách mạng, xây dựng và phát triển tổ chức Đoàn.

 

Tháng 12-1975, tỉnh Đồng Nai được thành lập trên cơ sở sát nhập các tỉnh, thành phố: Biên Hoà, Bà Rịa – Long Khánh, Tân Phú, thành phố Vũng Tàu chính thức từ ngày 01/01/1976. Tổ chức Đoàn Thanh niên theo cơ cấu tỉnh mới nhanh chóng ổn định, hình thành được 8 Ban chuyên sâu, trong đó Ban Thiếu nhi và Ban công nghiệp từng bước đi vào hoạt động tương đối rõ nét. Ban chấp hành Tỉnh Đoàn cũng được hoàn thiện gồm có 21 uỷ viên, do đồng chí Nguyễn Việt Nhân làm Bí thư, các đồng chí Thái Văn Dũng, Trần Thị Minh Hoàng làm phó Bí thư. Tổ chức Đoàn các huyện cũng từng bước được củng cố và phát triển, trong đó có 10 huyện và khu công nghiệp Biên Hoà đã có Ban chấp hành, tuy mỗi cơ sở mới chỉ có 1 – 2 cán bộ chủ chốt.

Bước sang năm 1976, sau khi tỉnh mới thành lập, tổ chức Đoàn Thanh niên tỉnh Đồng Nai đã phát động rộng rãi trong thanh niên toàn tỉnh phong trào hành động cách mạng, bao gồm:

-         Phong trào lao động tình nguyện xây dựng Tổ quốc.

-         Phong trào Quyết thắng.

-         Phong trào học tập.

-         Phong trào rèn luyện thân thể và thực hiện nếp sống mới.

 

Trong đó phong trào “Lao động tình nguyện xây dựng Tổ quốc” được cụ thể hoá theo 3 nội dung là: Tình nguyện lao động vượt mức kế hoạch; tình nguyện gia nhập thanh niên xung phong xây dựng vùng kinh tế mới và nông trường; tình nguyện lao động cộng sản chủ nghĩa.

Tháng 7-1976, Đoàn Thanh niên Lao động Hồ Chí Minh tỉnh Đồng Nai (BR-VT lúc này thuộc tỉnh Đồng Nai) đã tổ chức Đại hội thanh niên tiên tiến toàn tỉnh lần thứ nhất, qua đó nhằm đánh giá phong trào thanh niên trong tỉnh sau một năm hoàn toàn được giải phóng thực hiện nhiệm vụ ổn định và xây dựng quê hương. Đại hội đã biểu dương 68 tập thể và 508 cá nhân tiêu biểu cho thế hệ thanh niên trong thời kỳ mới, thời kỳ nỗ lực vượt bậc hàn gắn vết thương chiến tranh, xây dựng quê hương trở thành một tỉnh giàu và mạnh, xứng đáng với những tiềm năng vốn có và những truyền thống khai canh mở đất, truyền thống giữ đất giữ làng hàng trăm năm để lại.

 

Thông qua hoạt động thực tiễn, tổ chức Đoàn và công tác đoàn kết, tập hợp thanh niên đã có những bước phát triển đáng chú ý. Riêng công tác phát triển đoàn viên đã tăng lên gấp 3 lần năm 1975, có 1.500 đoàn viên, đến cuối năm 1976 có 4.500 đoàn viên. Riêng khoá kết nạp đoàn viên chào mừng Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IV (tháng 11-1976) số lượng đoàn viên được kết nạp tăng hơn tháng bình thường gấp 2 lần. Có 300 thanh niên được kết nạp vào Đoàn, góp phần xoá nhiều cơ sở trắng. Đến năm 1977 toàn tỉnh có 624 chi đoàn, trong đó có 298 chi đoàn xã, 52 chi đoàn trường học, 54 chi đoàn xí nghiệp và 64 chi đoàn quân đội, với tổng số 10.436 đoàn viên.

Đi đôi với công tác xây và củng cố, phát triển tổ chức Đoàn, Hội, các cấp bộ Đoàn đều coi trọng công tác Đội và phong trào thiếu nhi. Lấy 5 điều Bác Hồ dạy thiếu niên, nhi đồng làm nội dung cơ bản, tổ chức Đoàn các địa phương đã đặc biệt coi trọng giáo dục, rèn luyện các em phấn đấu trở thành những con ngoan, trò giỏi, phát triển toàn diện, những cháu ngoan Bác Hồ.

Tổ chức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh nhờ đó đã không ngừng phát triển cả về tổ chức cũng như chất lượng hoạt động. Đến cuối năm 1976, toàn tỉnh xây dựng được 100 Liên đội, 473 Chi Đội, 686 Phân Đội với 20.353 đội viên. Đến năm 1977, con số đó đã tăng lên 110 Liên Đội, 865 Chi Đội, 3.354 Phân Đội với 32.062 đội viên và 1.955 cán bộ Tổng phụ trách, trong đó có trên 1.000 người đã được tập huấn nghiệp vụ công tác.

 

Tháng 11-1976 Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IV của Đảng đã quyết định đổi tên Đảng thành Đảng Cộng sản Việt Nam. Theo đó tổ chức Đoàn trong cả nước cũng được mang tên Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (trước đó là Đoàn Thanh niên Lao động Hồ Chí Minh).

Tháng 8-1977, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Đồng Nai tiến hành Đại hội đại biểu toàn tỉnh lần thứ nhất. Đại hội đã bầu 39 đồng chí vào Ban chấp hành tỉnh Đoàn khoá I (có 2 dự khuyết). Đồng chí Trần Thị Minh Hoàng được bầu làm Bí thư Tỉnh Đoàn. Các đồng chí Hoàng Thanh Ngọc, Phạm Điền Sơn được bầu làm phó Bí thư Tỉnh Đoàn.

Từ sau Đại hội Đoàn toàn tỉnh lần thứ nhất, tổ chức Đoàn và phong trào thanh niên Đồng Nai (bao gồm cả BR-VT) ngày càng phát triển và ổn định, trở thành lực lượng xung kích đáng tin cậy của Đảng bộ trên mọi lĩnh vực sản xuất cũng như đảm bảo an ninh trật tự, an toàn xã hội, xây dựng nếp sống văn minh, lành mạnh.

 

2.     Nỗ lực vươn lên thực hiện thiện thắng lợi công cuộc đổi mới do Đảng khởi xướng và lãnh đạo, tổ chức Đoàn và phong trào thanh niên BR-VT từng bước tự khẳng định.

 

Năm 1979, thực hiện Nghị quyết của Quốc hội Nước Cộng hòa XHCN Việt Nam, Vũng Tàu – Côn Đảo trở thành một đặc khu. Các huyện Châu Thành (bao gồm cả thị trấn Bà Rịa), Long Đất, Xuyên Mộc vẫn thuộc tỉnh Đồng Nai.

Tổ chức Đoàn Đặc khu Vũng Tàu – Côn Đảo được thành lập. Ngoài các cơ sở Đoàn ở Vũng Tàu và Côn Đảo được giữ nguyên, Ban chấp hành lâm thời của Đặc khu có 19 ủy viên. Đồng chí Nguyễn Xuân An được chỉ định làm Bí thư, đồng chí Nguyễn Tất Thắng, phó Bí thư. Đến năm 1981, đồng chí Đoàn Ngọc Giao được chỉ định làm Bí thư Đặc khu Đoàn.

Nhận thức rõ vai trò của tổ chức Đoàn trong quá trình tổ chức, động viên thanh niên thực hiện những nhiệm vụ của Đảng, Đoàn TNCS HCM các cấp đều coi trọng trước hết đến việc xây dựng, củng cố tổ chức cơ sở của Đoàn cả về mặt chính trị, tư tưởng cũng như về mặt tổ chức. Bằng nhiều biện pháp đồng bộ, tổ chức Đoàn các cấp đã sáng tạo nhiều hình thức đẩy mạnh công tác giáo dục chính trị - tư tưởng sâu rộng trong đoàn viên thanh niên làm chuyển biến một bước nhận thức của đoàn viên, thanh niên trong tỉnh về tình hình và nhiệm vụ của cách mạng, về vai trò và trách nhiệm của người đoàn viên, thanh niên trong việc thực hiện những nhiệm vụ chiến lược mà Đảng đã vạch ra trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc XHCN.

Các cơ sở Đoàn trực thuộc trong Đặc khu Vũng Tàu – Côn Đảo thường xuyên tổ chức các hoạt động Đoàn chuyên đề “Tiếng nói của tuổi trẻ làm chủ đất nước”; “Đâu là lẽ sống của thanh niên”; “Sứ mệnh lịch sử của tuổi trẻ” … Ngoài các hình thức như tổ chức diễn đàn, hội thảo, triển lãm… tổ chức Đoàn các cấp đặc biệt coi trọng các hình thức giáo dục truyền thống như kể chuyện truyền thống quân đội, về gương anh hùng liệt sỹ Võ Thị Sáu, chiến thắng Bình Giã, về chiến khu Đ, đặc công Rừng Sác… các cơ sở Đoàn còn tổ chức cho đoàn viên, thanh niên đi tham quan các di tích lịch sử như: nhà tù Côn Đảo, căn cứ kháng chiến Minh Đạm, thi tìm hiểu về lịch sử Đảng, thăm các đơn vị trong lực lượng vũ trang…

 

Năm 1981, công tác đoàn kết tập hợp thanh niên, xây dựng Hội Liên hiệp Thanh niên trên phạm vi toàn tỉnh có phần chựng lại. Đến đầu năm 1983, sau khi có Chỉ thị 01 và 11 của Ban Bí thư Trung ương Đoàn, một số cơ sở như Châu Thành, Đặc khu Vũng Tàu – Côn Đảo… bắt đầu có những chuyển biến, mặc dù vẫn còn bó hẹp trong phạm vi cơ sở.

Tháng 11-1983, Đoàn Thanh niên Đặc khu Côn Đảo đã tiến hành Đại hội đại biểu lần thứ nhất, đánh giá tình hình tổ chức Đoàn và phong trào thanh niên Đặc khu sau gần 5 năm được thành lập.

Tổ chức Đoàn được tăng cường củng cố và phát triển góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của Đoàn trên các lĩnh vực đời sống kinh tế-xã hội của tỉnh. Tổ chức Đoàn các huyện Châu Thành, Long Đất, Xuyên Mộc đã nỗ lực động viên thanh niên thực hiện 6 chương trình hành động, bao gồm:

-         Chương trình học tập, rèn luyện và xây dựng cuộc sống mới.

-         Chương trình tuổi trẻ lao động sáng tạo và tiết kiệm.

-         Chương trình tuổi trẻ xung kích trên mặt trận sản xuất nông nghiệp, trong đó mũi nhọn là sản xuất lương thực.

-         Chương trình phân phối lưu thông và quản lý thị trường.

-         Chương trình hướng nghiệp và giải quyết việc làm cho thanh niên.

-         Chương trình tuổi trẻ xung kích bảo vệ an ninh quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc.

 

Năm 1986, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng đã đề ra đường lối đổi mới toàn diện tình hình kinh tế-xã hội của đất nước, đánh dấu bước chuyển của cách mạng Việt Nam trên con đường đưa đất nước thoát khỏi cảnh nghèo nàn lạc hậu.

 

Ý thức rõ trách nhiệm của tuổi trẻ trước thời điểm có tính bước ngoặt của cách mạng, Đại hội lần thứ I Đoàn TNCS HCM Đặc khu Vũng Tàu – Côn Đảo và Đại hội lần thứ III, Đoàn TNCS HCM tỉnh Đồng Nai họp tháng 7-1987, với tinh thần nhìn thẳng sự thật, đã kiểm điểm sâu sắc những thành quả đạt được, những nỗ lực phấn đấu thực hiện nhiệm vụ đặt ra từ các Đại hội lần trước, tìm ra nguyên nhân và những bài học kinh nghiệm thành công, cũng như những vấn đề còn hạn chế.

Đối với công tác Đoàn và phong trào thanh niên, nhiều hoạt động truyền thống không còn phù hợp, hoặc do cơ chế quản lý chuyển đổi nên gặp lúng túng trong triển khai thực hiện và khó khăn trong phối hợp chuyên môn với các cơ quan chức năng.

Một trong những khó khăn khác của công tác Đoàn thời kỳ này là tình trạng “lão hóa” xuất hiện khá phổ biến trong khối thanh niên công nhân và thanh niên trong các cơ quan hành chính sự nghiệp, tác động nhiều mặt đến các hoạt động của tổ chức Đoàn.

 

3.     Tỉnh BR-VT được thành lập. Tuổi trẻ tự khẳng định thông qua các chương trình hành động.

 

Ngày 12-8-1991, thực hiện Nghị quyết kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa VIII, Đặc khu Vũng Tàu – Côn Đảo hợp nhất với các huyện Châu Thành, Long Đất, Xuyên Mộc (thuộc tỉnh Đồng Nai) để thành lập tỉnh mới Bà Rịa-Vũng Tàu. Cùng với việc nhanh chóng ổn định tổ chức Đảng, Chính quyền và các cơ quan, đoàn thể, ngày 25-10-1991, Ban Bí thư Trung ương Đoàn cũng đã ra Quyết định số 66/NQ TWĐTN thành lập Đoàn Thanh niên CS HCM tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu. Ban chấp hành Tỉnh Đoàn cũng được kiện toàn một bước, gồm 17 ủy viên, trong đó: Trần Thị Hường là Bí thư; Phan Nhật Nam, Ngô Văn Nở là phó Bí thư. Tham gia Ban Thường vụ có các đồng chí: Nguyễn Ngọc Ánh, Nguyễn Ngọc Thương, Nguyễn Văn Ngon, Nguyễn Hồng Lĩnh.

 

Sau khi ổn định các mặt hoạt động, tháng 5-1992 Đoàn Thanh niên CS HCM tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu đã tiến hành Đại hội lần thứ nhất. Sau khi được thành lập, tổ chức Đoàn tỉnh BR-VT có 14 đầu mối trực thuộc, bao gồm 5 huyện, thị, thành phố và 1 đơn vị trương đương cấp huyện (huyện Côn Đảo); 3 Đoàn cơ sở trực thuộc; 5 Đoàn khối trực thuộc. Trong tổng số 171.675 thanh niên và 37.637 đội viên, nhi đồng có 9.245 đoàn viên thanh niên và 37.637 đội viên. Tuyệt đại bộ phận tuổi trẻ Bà Rịa-Vũng Tàu luôn khẳng định vai trò tích cực trên các lĩnh vực kinh tế-xã hội, có nhiều đóng góp trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN.

Trong điều kiện một tỉnh mới được thành lập, tổ chức Đoàn nhanh chóng được kiện toàn đã góp phần đưa phong trào thanh niên từng bước đi vào thế ổn định và phát triển. Nhờ đó mà nhanh chóng thích ứng, bắt kịp những vấn đề đang đặt ra cho tổ chức Đoàn và cho đoàn viên thanh niên khi tình hình kinh tế - xã hội bắt đầu có những bước khởi sắc, sau nhiều năm đổi mới.

 

Từ phong trào “Thanh niên lập nghiệp” do Trung ương Đoàn phát động và trên cơ sở chương trình “Đoàn tham gia phát triển kinh tế-xã hội”, do Đại hội lần thứ nhất Đoàn TNCS HCM tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu đề ra, Ban chấp hành Tỉnh Đoàn BR-VT đã triển khai chương trình “Vì cuộc sống tuổi trẻ”, thu hút đông đảo các đối tượng, các tầng lớp thanh niên nỗ lực phấn đấu trên các lĩnh vực: kinh tế- xã hội; vấn đề việc làm cho thanh niên; học tập, rèn luyện nâng cao trình độ để lập nghiệp và giữ nước…

Từ năm 1992 đến năm 1997, các cơ sở Đoàn trong toàn tỉnh đã triển khai được 51 dự án, với số vốn được vay từ quĩ Quốc gia giải quyết việc làm (của Trung ương Đoàn và nguồn của địa phương) 2.418 triệu đồng, giải quyết việc làm cho gần 2.000 lao động.

Phần lớn các dự án của các địa phương đều tập trung nuôi bò, một số nuôi trồng thủy sản, nuôi vịt, nuôi cá … tạo sức kéo phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Qua thực tiễn cho thấy, những nơi được địa phương quan tâm hỗ trợ thanh niên vay vốn càng nhiều thì hoạt động phong trào Đoàn – Hội ở đó càng phát triển, như ở xã Láng Dài (Long Đất). Từ một xã vùng sâu nghèo khó, thông qua dự án phát triển kinh tế, giúp nhau làm kinh tế, nhiều hộ gia đình thanh niên đã xây được nhà, sắm được tivi, xe máy. Từ đó, thanh niên tin tưởng và tìm đến với Đoàn. Lúc đầu chỉ có 3 đoàn viên, thời gian sau đã phát triển lên 98 đoàn viên.

Nhiều mô hình hoạt động của Đoàn ngày càng thu hút đông đảo thanh niên tham gia như: chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật, điểm trình diễn kỹ thuật, chương trình quản lý dịch hạch tổng hợp trên cây lúa (IPM), chương trình không phun thuốc trừ sâu 40 ngày sau ngày sạ lúa (FPR)…

Không chỉ quan tâm đến các phong trào trong lao động sản xuất, tổ chức Đoàn các cấp trong tỉnh, nhận thức rõ việc chăm sóc cho những tài năng trẻ phát triển là một việc làm cần thiết. Với ý chí “Học tập, rèn luyện vì ngày mai lập nghiệp”, hàng vạn đoàn viên, thanh niên, thiếu niên và nhi đồng đã không ngừng nỗ lực rèn luyện nâng cao chất lượng học tập. 100% Liên chi đội trong các trường học đã phấn đấu “Vào lớp thuộc bài, ra lớp hiểu bài”. Nhiều loại hình câu lạc bộ xuất hiện hỗ trợ phong trào học tập của thanh, thiếu niên.

Các nguồn quỹ khuyến học, khuyến tài, hỗ trợ học sinh giỏi, học sinh nghèo vượt khó được xây dựng và phát triển. Từ quỹ học bổng Võ Thị Sáu được Đoàn TNCS HCM tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu xây dựng năm 1992, đến năm 1997 các huyện, thị, thành Đoàn đều xây dựng được quỹ học bổng để giúp đỡ những học sinh có hoàn cảnh khó khăn, có ý chí vươn lên trong học tập, rèn luyện.

Bên cạnh đó, các hoạt động thiết thực cũng được các tổ chức cơ sở Đoàn triển khai thực hiện có hiệu quả như: “Đền ơn đáp nghĩa”, “Uống nước nhớ nguồn”. Qua đó, còn nhận phụng dưỡng các Mẹ Việt Nam Anh hùng (có 94 Mẹ Việt Nam Anh hùng trong toàn tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu). Song song đó, các cấp bộ Đoàn trong tỉnh đã đẩy mạnh thực hiện chương trình “Vì đàn em” để chăm lo cho các em thiếu nhi, đặc biệt là các em thiếu nhi nghèo hiếu học, trẻ em lang thang cơ nhỡ.

 

Nhà thiếu nhi tỉnh với chức năng là trung tâm phương pháp của Đội, đã trở thành nơi tổ chức nhiều hoạt động sôi nổi, thu hút đông đảo các em đến sinh hoạt, vui chơi, nhất là trong các ngày lễ lớn hàng năm và các dịp lễ hội. Lúc đầu chỉ có khoảng 500 em theo học, đến năm 1996, đã có 4.000 em thường xuyên đến với Nhà Thiếu nhi của tỉnh. Nhà Thiếu nhi tỉnh đã góp phần phát hiện, bồi dưỡng nhiều tài năng trẻ, trong các lĩnh vực võ thuật, cờ vua, cờ tướng, tin học đem lại nhiều thành tích cho tỉnh.

 

Thực hiện chương trình “Tuổi trẻ giữ nước”, tổ chức Đoàn các cấp đã đặc biệt coi trọng giáo dục thanh niên ý thức không ngừng nâng cao cảnh giác cách mạng, chống âm mưu “Diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch; giáo dục sâu rộng trong đoàn viên thanh niên luật nghĩa vụ quân sự, động viên thanh niên sẵn sàng thi hành nghĩa vụ quân sự để sẵn sàng bảo vệ Tổ quốc.

Bên cạnh đó, ý thức rõ địa bàn tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu là khu vực với tiềm năng kinh tế lớn, kéo theo các hoạt động chống phá cách mạng cũng luôn rình rập, vì lẽ đó, Đoàn TNCS HCM tỉnh BR-VT đã chủ động phối hợp với các ngành có liên quan thực hiện nhiều biện pháp đồng bộ, tổ chức, động viên thanh niên tham gia tích cực các phong trào an ninh quốc phòng. Nhiều Nghị quyết liên tịch đã được ký kết giữa Đoàn Thanh niên và Bộ Chỉ huy quân sự, Giám đốc Công an tỉnh, Hội Cựu chiến binh. Phong trào “Đoàn kết 3 lực lượng” được duy trì và ngày càng đi vào nề nếp.

 

Đại hội lần thứ I Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tỉnh BR-VT đã đề ra 4 chương trình và 3 cuộc vận động lớn nhằm mở rộng mặt trận tập hợp tổ chức đoàn kết thanh niên, thu hút đông đảo thanh niên đến với hội. Đó là:

-   Chương trình 1: Lập thân lập nghiệp vì quê hương giàu mạnh.

-   Chương trình 2: Nâng cao dân trí, khuyến học khuyến tài, bồi dưỡng tài năng trẻ.

-   Chương trình 3: Giáo dục truyền thống và pháp luật cho thanh niên – tích cực tham gia bảo vệ Tổ quốc, giữ gìn trật tự an ninh.

-   Chương trình 4: Công tác xã hội, bảo vệ môi trường, phát triển các hoạt động văn hóa thể thao, xây dựng nếp sống văn minh trong thanh niên.

 

Và 3 cuộc vận động đó là:

1.     Tiết kiệm tích lũy.

2.     Chống mù chữ.

3.     Trở thành “công dân tốt – người con hiếu thảo”.

 

Cùng với việc xây dựng tổ chức Đoàn ngày càng vững mạnh, công tác Đoàn tham gia xây dựng Đảng, được các cấp bộ Đoàn coi là trách nhiệm của tuổi trẻ trong việc góp phần xây dựng Đảng ngày càng vững mạnh.

Thông qua các kỳ Đại hội Đảng các cấp, đoàn viên thanh niên đã đóng góp hàng ngàn ý kiến vào các văn kiện của Đại hội. Cuộc vận động “Đoàn viên thanh niên phấn đấu trở thành đảng viên cộng sản” tiếp tục được triển khai. Nhiều tổ chức Đoàn đã tổ chức những cuộc Hội thảo, diễn đàn, tọa đàm về công tác Đoàn tham gia xây dựng Đảng, về điều kiện phấn đấu trở thành đảng viên. Trong các lực lượng vũ trang còn tổ chức sớm những cuộc họp mặt đảng viên trẻ… Cho thấy đa số đoàn viên thanh niên đều có nguyện vọng được đứng vào hàng ngũ của Đảng.

 

Trong thời gian 5 năm từ 1992-1997, đã có 3.711 đoàn viên ưu tú giới thiệu cho Đảng các cấp xem xét và kết nạp được 873 đoàn viên vào Đảng, chiếm tỷ lệ 23% số đoàn viên ưu tú được giới thiệu, nhưng tỉ lệ đoàn viên được kết nạp chỉ chiếm 4,8% so với tổng số đoàn viên, chưa tương xứng với những cống hiến của đoàn viên thanh niên trong đời sống xã hội của tỉnh. Vai trò của tổ chức Đoàn trong việc tham mưu cho Đảng lãnh đạo công tác thanh niên vẫn chưa được quan tâm đúng mức. Những hạn chế đó đã đặt ra cho tổ chức Đoàn các cấp trong tỉnh nhiều vấn đề, đòi hỏi phải không ngừng đổi mới trên nhiều hoạt động, để tổ chức Đoàn thật sự là người bạn đồng hành của thanh niên.

 

4.     Vươn lên trong sự nghiệp CNH, HĐH tuổi trẻ BR-VT chuẩn bị hành trang bước vào thiên niên kỷ mới.

 

Để đánh giá từng bước trưởng thành của tổ chức Đoàn và thực trạng phong trào thanh niên trong tỉnh, tháng 5-1997 Đoàn TNCS HCM tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu đã tổ chức Đại hội Đoàn toàn tỉnh lần thứ II. Nhìn lại chặng đường phấn đấu kể từ sau Đại hội Đoàn toàn tỉnh lần I, các đại biểu dự Đại hội khẳng định công tác Đoàn và phong trào thanh, thiếu niên trong tỉnh đã có những phát triển đáng kể. Công tác Đoàn và phong trào thanh niên đã từng bước thích ứng với cơ chế mới, có khả năng tập hợp đông đảo thanh niên đi đầu thực hiện công cuộc đổi mới của Đảng.

 

Những mặt tồn tại, yếu kém phần lớn đều tập trung ở phương thức hoạt động chưa có sức cuốn hút mạnh mẽ đông đảo các tầng lớp thanh niên, còn nặng về huy động, yêu cầu thanh niên phải cống hiến mà chưa tạo được sự hài hòa giữa nghĩa vụ và quyền lợi của thanh niên, chưa thật sự đi vào chiều sâu để phong trào thanh niên và tạo được ấn tượng mạnh mẽ trong xã hội.

 

Đại hội lần thứ II Đoàn TNCS HCM tỉnh BR-VT đã nêu lên mục tiêu phấn đấu của tổ chức Đoàn và phong trào thanh niên nhiệm kỳ 1997-2002 là: đào tạo, bồi dưỡng lớp trẻ có ý thức công dân, có tri thức, sức khỏe và lao động giỏi; sống có văn hóa và tình nghĩa; kế tục xuất sắc sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc, xung kích đi đầu thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

 

Với 3 nhiệm vụ được xác định, Đại hội Đoàn toàn tỉnh lần II quyết định tiếp tục đẩy mạnh thực hiện 2 phong trào lớn “Thanh niên lập nghiệp” và “Tuổi trẻ giữ nước”, thông qua 5 chương trình hành động cụ thể:

 

1.     Phát triển thanh niên và thanh niên giúp nhau mưu sinh lập nghiệp;

2.     Nâng cao dân trí, khuyến học, sáng tạo và bảo trợ tài năng trẻ;

3.     Thanh niên về nguồn, tham gia làm lành mạnh môi trường văn hóa xã hội, nâng cao đời sống văn hóa thể thao cho thanh niên;

4.     Tuổi trẻ giữ nước;

5.     Vì đàn em.

 

Đại hội đã bầu Ban chấp hành Tỉnh Đoàn khóa II gồm 33 ủy viên. Đồng chí Nguyễn Hồng Lĩnh được bầu làm Bí thư Tỉnh Đoàn, các đồng chí Nguyễn Ngọc Thương, Trần Đình Khoa, phó Bí thư. Tham gia Ban Thường vụ Tỉnh Đoàn khóa II có: Hà Sĩ Trí Danh, Nguyễn Thị Mộng Liên, Nguyễn Thị Yến, Nguyễn Văn Xinh, Thái Văn Điền, Lê Văn Quốc Việt. Sau Đại hội đồng chí Trương Ánh Ngà được bầu bổ sung vào Ban Thường vụ Tỉnh Đoàn.

Thực hiện các chương trình hành động được đề ra, từ sau Đại hội Đoàn toàn tỉnh lần thứ II, tổ chức Đoàn các cấp đã đặc biệt quan tâm công tác xây dựng tổ chức Đoàn vững mạnh về tư tưởng và tổ chức. Năm 1997, là năm Đại hội Đoàn các cấp, cũng được xác định là năm “Xây dựng Đoàn. Cùng với việc nhanh chóng ổn định bộ máy Ban chấp hành Đoàn các cấp, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu đã tập trung củng cố xây dựng, tổ chức cơ sở Đoàn. Nhiều Hội nghị chuyên đề được tổ chức, góp phần tháo gỡ các vấn đề bức xúc như: “Xóa ấp trắng”, “Công tác đoàn kết tập hợp thanh niên”, “Chương trình rèn luyện đoàn viên và bồi dưỡng đối tượng Đoàn”… Đáng chú ý là tình trạng một số ấp trắng trong tỉnh chưa có tổ chức Đoàn đã cơ bản xóa được. Trong năm “Xây dựng Đoàn”, 1997, 40/40 ấp trắng đã được xóa, tạo điều kiện để các cơ sở Đoàn mở rộng phạm vi tiếp cận với nhiều đối tượng thanh niên, nhất là thanh niên ở vùng đồng bào dân tộc và vùng đồng bào theo đạo.

Năm 1999, các hoạt động “Chào thế kỷ mới” được triển khai rộng khắp, từng bước định hướng cho thanh niên về mục tiêu, lý tưởng sống khi bước vào thiên niên kỷ mới. Tổ chức Đoàn các cấp có nhiều hình thức tổ chức lễ hội sinh động và sáng tạo nên thu hút được nhiều đối tượng thanh thiếu niên tham gia.

 

Để góp phần xây dựng tổ chức Đoàn ngày càng vững mạnh, công tác đoàn kết tập hợp thanh niên cũng được tổ chức Đoàn các cấp đẩy mạnh. Cùng với việc thường xuyên chăm lo củng cố, phát triển ủy ban Hội các cấp, các cơ sở Đoàn đã phối hợp với các ủy ban Hội mở rộng các loại hình tập hợp thanh niên dưới nhiều hình thức, như hoạt động của Ban liên lạc sinh viên, như Câu lạc bộ, đội, nhóm hoạt động theo sở thích, theo nghề nghiệp. Nhiều loại hình tập hợp thanh niên mang lại hiệu quả thiết thực, như tổ chức các Đội thanh niên tình nguyện tham gia xây dựng nông thôn mới, tổ chức tháng hành động “Xây dựng đời sống trên địa bàn dân cư”, tháng hành động “Hội- người bạn đồng hành của thanh niên”, “Nối vòng tay lớn”,Thanh niên tình nguyện mùa hè xanh”… và các hoạt động “Hành trình về nguồn”, “Ngày thứ bảy cộng sản”… Bằng các việc làm cụ thể đã đáp ứng nhu cầu phần nào, lợi ích chính đáng của thanh niên như: giúp vốn sản xuất, kinh doanh; sửa chữa nhà cửa, làm đường, dạy chữ, chăm sóc sức khỏe, vệ sinh môi trường, phòng chống ma túy, HIV/AIDS.

Bên cạnh đó, các cơ sở Đoàn toàn tỉnh thường xuyên giáo dục, bồi dưỡng cho tầng lớp thanh niên về tôn chỉ, mục đích của Đoàn, về lý tưởng cách mạng, để thanh niên hiểu và phấn đấu đứng vào hàng ngũ của Đoàn. Chuẩn bị cho công tác bồi dưỡng đối tượng Đoàn. Riêng năm 1998, các cơ sở Đoàn trong toàn tỉnh đã mở 355 lớp với 10.638 thanh niên học tập và kết nạp được 9.630 thanh niên ưu tú vào Đoàn. Năm 1999, số đoàn viên mới được kết nạp tăng lên 1.032 thanh niên, nâng tổng số đoàn viên lên 31.544 đồng chí.

 

Với cuộc vận động thi đua lập thành tích “Chào thế kỷ mới”, năm 1999, thanh niên khối công nghiệp và dịch vụ đã thực hiện 67 công trình, phần việc thanh niên như công trình “Giới thiệu sáng kiến, cải tiến kỹ thuật trên mạng vi tính” của Đoàn Xí nghiệp Liên doanh dầu khí Vietsovpetro; “Xây dựng hệ thống định mức kinh tế - kỹ thuật” của Đoàn OSC; “Lắp ráp hệ thống tổng đài kỹ thuật số” của Đoàn cơ sở ngành Bưu điện; công trình “Chương trình truyền hình Thanh niên” của chi đoàn Đài Phát thanh – Truyền hình tỉnh …

Các hoạt động lao động sáng tạo đã góp phần tạo nên đội ngũ thanh niên mới, năng động và tự chủ, vừa có trình độ chuyên môn nghiệp vụ, vừa giỏi tổ chức quản lý, vừa có phẩm chất đạo đức trong sáng và tác phong ngày càng thích ứng với nền sản xuất hiện đại. Đó là những thanh niên một lòng gắn bó với nghề, không ngừng phấn đấu rèn luyện để đạt tới trình độ cao đáp ứng được yêu cầu công việc như Nghiêm Xuân Hoàn, thợ sửa chữa thiết bị điện thuộc Xí nghiệp Liên doanh dầu khí Vietsovpetro. Đó còn là Trần Đăng Dũng, công nhân khai thác mũ cao su, nông trường Hòa Bình, Công ty Cao su Bà Rịa; Lê Thị Hường, công nhân 2 giỏi của Xí nghiệp May xuất khẩu Vũng Tàu, một công nhân đứng dây chuyền may, nhưng luôn thực hiện “Giỏi một việc, biết nhiều việc”, sẵn sàng đứng ở các vị trí khác nhau trong dây chuyền … rất nhiều gương điển hình trong lao động sáng tạo.

Chương trình “Tuổi trẻ giữ nước” thường xuyên được tổ chức Đoàn các cấp triển khai thực hiện song song với các chương trình “Thanh niên lập nghiệp”. Các phong trào “Xứng danh bộ đội Cụ Hồ”, “Giành 3 đỉnh cao quyết thắng”, “Thực hiện 6 điều Bác Hồ dạy”… trong thanh niên quân đội, công an; phong trào chống tham nhũng, buôn lậu trong thanh niên Hải quan, tiếp tục được triển khai.

 

Quan tâm đến quá trình trưởng thành trên nhiều hoạt động của tuổi trẻ, tổ chức Đoàn các cấp đã không ngừng tìm tòi các hình thức thích hợp để tiếp sức cho thanh niên học sinh, sinh viên và cho cả những thanh niên có nhu cầu được học tập, đào tạo, nâng cao trình độ nên đã tiếp tục phát triển “Quỹ học bổng Võ Thị Sáu” (Đoàn Thanh niên khối cơ quan, xí nghiệp); học bổng Lê Thành Duy (Đoàn Thanh niên ngành Công an); học bổng Nguyễn Thanh Đằng (Thị Đoàn Bà Rịa)… Bên cạnh các loại học bổng hỗ trợ thanh niên học sinh, sinh viên, tổ chức Đoàn các cấp còn xây dựng các loại quỹ như: “Quỹ tín dụng học nghề”, “Quỹ bàn tay vàng”… Phát triển các loại hình Câu lạc bộ sáng tạo, Câu lạc bộ tài năng trẻ; mở các lớp học chuyên về vi tính, ngoại ngữ; phối hợp với các ngành chức năng mở các lớp hướng nghiệp cho học sinh cấp III, khảo sát trình độ học vấn các đối tượng thanh niên và thực hiện chương trình phổ cấp Trung học cơ sở cho thanh niên.

 

Năm 2000 được lấy chủ đề: “Năm Thanh niên”, tổ chức Đoàn các cấp trong tỉnh đã triển khai thực hiện 3 nhiệm vụ trọng tâm:

 

1.     Tiếp tục bồi dưỡng lý tưởng, đạo đức cách mạng, truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc cho đoàn viên, thanh niên, triển khai tốt việc học tập 5 bài học lý luận chính trị.

2.     Quyết tâm đẩy mạnh công tác “Xây dựng và nâng cao chất lượng tổ chức Đoàn cơ sở”, thực hiện thành công Nghị quyết VII của Ban chấp hành Trung ương Đoàn, nâng cao chất lượng hoạt động Đoàn tại cơ sở.

3.     Phát động phong trào thi đua tình nguyện tham gia xây dựng và phát triển đất nước trong đoàn viên thanh niên thông qua việc tổ chức các hoạt động “Thanh niên tình nguyện”, đảm nhận việc thực hiện các công trình, phần việc thanh niên.

Trong “Năm thanh niên” các phong trào hành động cách mạng của thanh niên như: “Thanh niên lập nghiệp” và “Tuổi trẻ giữ nước”, tiếp tục được triển khai thực hiện và đi vào chiều sâu.

Thanh niên trong các lực lượng vũ trang, bán vũ trang, bên cạnh các phong trào truyền thống “Xứng danh bộ đội Cụ Hồ”, “Tuổi trẻ thực hiện 6 lời dạy của Bác Hồ”, “ người bạn tòng quân”… đã thực hiện nhiều công trình thanh niên, góp phần giữ vững, ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội, như công trình vận động thanh niên vùng đồng bào theo đạo tham gia các hoạt động của Thanh niên Công an tỉnh; công trình dạy chữ cho thanh niên, làm nhà tình thương, làm đường nông thôn của thanh niên Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh; công trình “Phòng chống buôn lậu và gian lận thương mại” của thanh niên ngành Hải quan…

 

Là một tỉnh có tiềm năng đa dạng về kinh tế biển, có công nghiệp dầu khí là ngành kinh tế mũi nhọn của cả nước, lại ở vị trí cửa ngõ hướng ra biển Đông, có điều kiện để mở rộng các ngành: cảng biển, điện năng, du lịch, hải sản và nông nghiệp… Bà Rịa-Vũng Tàu đang phát triển năng động với nhiều triển vọng. Cùng với quá trình phát triển kinh tế, môi trường văn hóa xã hội cũng có nhiều chuyển biến, tác động đến thanh niên trên nhiều mặt. Đòi hỏi công tác thanh niên tại địa bàn phải có những chuyển đổi thích ứng, đa dạng và phong phú, phải được xã hội hóa phù hợp với đặc điểm mới của phong trào thanh niên.

 

Thời cơ và thách thức luôn đòi hỏi mỗi thanh niên trên con đường lập thân lập nghiệp, đòi hỏi tổ chức Đoàn các cấp phải biết dự báo. Từ đó xác định được hướng đi đúng đắn và có các hình thức, biện pháp để hỗ trợ thanh niên không ngừng nâng cao năng lực hoạt động, đáp ứng ngày càng cao sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa góp phần xứng đáng vào quá trình phát triển chung của đất nước. Thế hệ thanh niên Bà Rịa-Vũng Tàu đang không ngừng trưởng thành cùng những đổi thay nhiều mặt của xã hội.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

KẾT LUẬN

Bà Rịa-Vũng Tàu, cũng như các tỉnh miền Đông Nam bộ, là một vùng đất giàu truyền thống – truyền thống khai hoang mở đất và truyền thống chống chọi với thiên nhiên, giặc giã để sinh tồn và phát triển. Không phải ngẫu nhiên mà ngay từ khi những chiến thuyền Pháp tập kết ở vịnh Hàng Dừa (Bãi Trước – Vũng Tàu) để thực hiện âm mưu đánh chiếm Nam kỳ, sau khi nổ súng vào Cửa Hàn (Đà Nẵng), dọn đường tiến vào kinh đô Huế không thành, những chiến sĩ pháo binh quả cảm tại pháo đài phòng thủ bờ biển Phước Thắng (nằm bên sườn Núi Lớn, khu vực Bạch Dinh ngày nay), và lực lượng thủy, lục quân của nhà Nguyễn, do thống chế Trần Đồng chỉ huy đã kiên quyết chặn đánh địch quyết liệt. Liên tiếp trong những năm sau đó, khi thực dân Pháp đã đặt được ách đô hộ lên nhân dân các tỉnh miền Đông, cũng như các tỉnh Nam bộ và nhân dân cả nước, phong trào kháng Pháp của nhân dân Bà Rịa-Vũng Tàu diễn ra lúc quyết liệt, lúc âm ỉ, nuôi lớn mãi trong các thế hệ thanh niên Bà Rịa-Vũng Tàu ý chí của một dân tộc không cam chịu sống quì, để khi gặp được tư tưởng của Nguyễn Ái Quốc và các học trò của Người truyền đến, các thế hệ thanh niên Bà Rịa-Vũng Tàu đã lập tức đứng lên gánh vác sứ mệnh lịch sử, cùng nhân dân đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác làm nên thắng lợi của cuộc Cách mạng Tháng Tám 1945, và cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, thu về một mối giang sơn, cùng cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội và ngày nay trong sự nghiệp đổi mới do Đảng khởi xướng lãnh đạo vẫn không ngừng vươn lên tự đổi mới mình, năng động và sáng tạo, nỗ lực vượt qua mọi thử thách, trong điều kiện kinh tế, chính trị trong nước và thế giới biến động, để đứng vững, cống hiến và trưởng thành.

 

Bà Rịa-Vũng Tàu là một tỉnh có nhiều dân cư các vùng, miền đến sinh sống, có nhiều dân tộc khác nhau và nhất là số dân cư theo đạo chiếm tỷ lệ không nhỏ. Việc đoàn kết, tập hợp thanh niên là một tất yếu khi Đoàn TNCS HCM muốn trở thành hạt nhân của tổ chức thanh niên đi theo một định hướng đã được lựa chọn. Trong đó quá trình đổi mới các phương thức tập hợp Đoàn kết thanh niên thì việc tổ chức các hoạt động luôn là yếu tố có khả năng lôi cuốn thanh niên.

Thực tiễn cho thấy, chỉ khi nào tổ chức Đoàn thật sự quan tâm đến những quyền lợi chính đáng của thanh niên “Vì cuộc sống tuổi trẻ”, tổ chức Đoàn mới có khả năng lôi cuốn được thanh niên, tập hợp và đoàn kết họ vào tổ chức. Ngược lại, khi coi nhẹ vai trò là hạt nhân đoàn kết tập hợp thanh niên, không quan tâm đến những lợi ích chính đáng của họ, tổ chức Đoàn sẽ mất dần sức hấp dẫn, dẫn đến tình trạng “khô cứng” từng bộc lộ trong nhiều năm ở không ít địa phương trong tỉnh. Khi tổ chức Đoàn, Hội thật sự đại diện cho những quyền lợi chính đáng của thanh niên, tạo được cơ hội cho họ lập thân lập nghiệp thì thanh niên tự tìm đến tổ chức của mình ngày càng đông và tự nguyện tham gia các hoạt động phong trào.

 

Với bề dày truyền thống vốn có, thế hệ thanh niên Bà Rịa-Vũng Tàu hôm nay đang vươn mình lớn dậy, đi cùng nhân dân và thời đại, sẵn sàng nhập cuộc luôn năng động sáng tạo, góp phần thực hiện thắng lợi sự nghiệp cách mạng của Đảng vì mục tiêu, làm cho dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, đáp ứng nguyện vọng thiết tha của Bác là độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã h

CÁC TIN LIÊN QUAN

Bạn thấy website của chúng tôi như thế nào?


Bạn thấy website của chúng tôi như thế nào?
Rất đẹp
 
30.32%
84
Đẹp
 
20.94%
58
Xấu
 
22.02%
61
Rất xấu
 
26.71%
74
Tổng số lượt bình chọn: 277

hinh viec lam
hinh thi truc tuyen